APE : alerte générale sur les emplois à La Réunion, résultat de l’aliénation
9 juin, parRisque d’anéantissement des emplois liés à la production de richesses à La Réunion
13 juillet 2007

Li apèl Alain Hyppolite. Sé le sël ferblantié nana La Rénion. Vèy pangar, po ninport ékèl zafèr, li na la min po done satisfaksion. Ala in zarlor i vèy dési in patrimoine rénioné la po disparèt.
Babou B’Jalah : Koman ou la apri métié là ?
Alain Hyppolite : - Le métié lé apri depui le granpèr, apré papa, apré moin mèm, zénérasion an zénérasion. Kan ou lé ti marmay, ou koné, ou yèm toushé. Dépi laz onz an, moin la fé mon premié zarozoir. I fé vint-sèt an, moin lé a mon kont.
Kèl zobzé ou fabrik ?
- Lé bokou varié. nou gard in pé bann trïk ansien, lanp pétrol, grèg, zarozoir, lé boit, basine, sitèrn. Mintnan mi fé osi zabazour, dé raplik. Défoi, zartiss i pass komann po zot zëvredar. Moin lé konpléman d’artiss po zëvredar.
Koman i déroul in zourné po in ferblantié ?
- In zourné de ferblantié sé le trasaz, apré dékoupé, apré formé, apré azisté, apré soudé èk létin. Lé zoutiy i dat dépi mon granpèr, é dépi mon granpèr la pa sanzé. Isi na poin mashine kom i pé voir dann latlié. Lé zoutiy lé resté touzour lé mèm. Le travay lé fé dési ray, dési tuyo, bout boi.
Kosa bann rénioné i di kan i voi out travay ?
- Zot i trouv sa in pé drol, parskê i voi pi telman le ferblantié. Zot i deman si lé fé La Rénion, ou bien si i sort pa ayèr. Banna i ashèt le pli souvan bann ti grèg, parskë i fé panss azot dann tan lontan. Nana osi le tit lanp pétrol, apré le ti bouzoir, le ti po pou lé spiral moustik. Mi fé osi lanbrokin po bann mazon ansien à rofèr, soi in lagrandisman.
Pokosa sovgard tradision là ?
- Parske la tol, mi diré kome kelkin i travay le boi, li lé amouré de sa. Na poin in zour mi lèv mi toush pa in bout tol. I pé èt in dimansh, le zour férié, in zour d-fèt, i fo mi trap in bout tol, i fo mi trap in zoutiy, sof po trap in koté po mèt dann in koin, i fo mi fé sa. Mi vé dir : avèk la tol, ou gingn fé pa mal de shoz kan mèm, moin la déza fé d-shèz an tol, bïro an tol, tab osi. I gingn fé bokou de shoz èk la tol.
Kosa i fo fé po sov le métié de ferblantié ?
- Vréman lé difisil pou-k in zèn i rovien. Nana la fé dé zésé, mé i ariv pa. I san pa. É pui, marmay koméla lé pi tro manièl. kan la parti lékol zisko nivo bak, apré kan ou di azot pran in marto po kongn si in bout tol, mi kroi pa lé intérésan po zot sa. Pétèt i fo pran marmay dépi le débi mèm. É pui, nou sé in ti métié, nou la poin bann gro moiyen, avèk tout sa i suiv a koté, po prann in zapranti. Mi panss, nou nana dé shanm, si zot i intérèss in pé plis po avoir in formasion pou se trïk an disparision.
In ferblantié i viv de son métié ?
- Tout métié i fé viv son mèt. Le ferblantié i viv pa mié, mé li viv pa moin non pli. Lésansièl déza i fo annavoir la volonté, lamour, le kouraz, le gou. I fo émé a fon. Pouvréman dir, kan ou pran in trîk gran matin, kan l’ariv sink èr, si la pa fini, ou ashèv ziska si zèr, si zèr é demi. La pa di ou sa mèt laba, demin ou arfé ali. Sinon, lé difisil konm tout métié.
Ou panss nana in nafèr po fé po-k bann zèn lé formé ?
- Aktièlman, si ou fé le tour de lil, ou trouv arpa in produi ferblantié Hyppolite dan in poin de vant. Pokoi ? parske moin mèm, moin nana inn demann mi pé pa fournir. Lé sir mi préfèr travay èk partikilié. Parske kan ou sar amèn o poin de vant, ou koné lé kondision koman i lé. Apré nou rod poukoi nana bokou de produi estériër. Isi, po nout produi lartizana, La Rénion lé touzour difisil.
Risque d’anéantissement des emplois liés à la production de richesses à La Réunion
Mézami mi rapèl lo tan nou téi koné fé gran-gran lopérassion : kissoi bann miltiplikassion plizyèr shif, kissoi bann divizion, kissoi mèm lo (…)
L’ouverture aux services de l’Accord de partenariat économique (APE) entre l’Union européenne, les Comores, Madagascar, Maurice et les Seychelles (…)
In kozman pou la rout
Communiqué officiel du 40e Conseil des ministres de la COI
Qui a dit que le peuple réunionnais était condamné à subir les schémas descendants de la mondialisation marchande et à n’être que le spectateur (…)
Au lieu de reproduire la France, les Réunionnais devraient s’inspirer de Madagascar
Retour sur le séminaire organisé par la Section PCR de Saint-Denis
Conséquence de la crise et de la pénurie de logements sociaux
Condoléances du Parti Communiste Réunionnais
Face aux difficultés de trésorerie à cause des retards de paiement
À la veille de la manifestation organisée par des élus devant la préfecture