La réprésyon, sa in n’afèr nou lé abityé avèk, apré in zéléksyon, apré in manifèstasyon, kisoi bann travayèr, kisoi bann plantèr, apré in révolt bann jènn. N’inport-a-ki rantre nou nana souvnans in n’afèr konmsa, é souvan défoi, li na pétète ankor in pé la pèr dann zo... Bann z’ansyin i souvyin kinz mars mil nèf san sinkante nèf kan kass-an-fèr la matrak Paul Vèrgès an plin dan la ri d’Pari épi la lèss ali konm mor apré in zéléksyon frodé, i souvyin galman kan la polis la rante dan la kour Bazil pou kass-briz la grèv bann travayèr batiman, i rapèl ankor la grèv bann plantèr kane lizine Le Gol.
Déssi la késtyonn zéléksyon, ni pé rapèl koman bann politisyin la Droite té i fé la provokasyon, koman bann nèrvi té i atak bann sitoiyin normal, bann sitoiyin onète, épi bann kass-an-fèr, sansa bann polis té i rante dann ta, é apré koman la zistis té i kondane souvan-défoi bann viktime.
Sintandré, lo shèf bann nèrvi té i sèr la min lo shèf la polis, konm si shakinn té i koné son rol, pou an avoir in bon bouraz l’irn épi in gran viktoir la Droite...
Byinsir, zot va di sa in n’afèr lontan, na pi z’afèr konmsa zordi ! Zot i kroi sa pou vréman ? Zot la pa antann kat dalon Sin-Lui i sava pass an prosé, pars l’ariv in ralé-poussé dann la kanpagn éléktoral… pars bann provokatèr la Droite la zoué z’ot rol... pars bann zournal la Droite épi bann télé la tourn z’ot film pou sèy pass in zanbèk Klode épi sèy fé pèrd ali... pars dann l’aparèy d’Éta la désid i fo omoin bann militan i gingn la krintiv.
Kossa la zistis va désidé ? Ni koné pa ! Mé sak ni koné, sé k’li fé pa sanblan avèk nou, kan li fé son réprésyon... pars li èm pa kan bann kolonyalizé i ploye pa la tète dovan zot... pars, pou zot, konm di lo konte : « noir konm blan, toute la bann sé in bann nèg mèm ! ».

Justin