APE : alerte générale sur les emplois à La Réunion, résultat de l’aliénation
9 juin, parRisque d’anéantissement des emplois liés à la production de richesses à La Réunion
Tizan-Grandyab :
21 novanm 2009

L’avé inn foi, pou innn bone foi, dan la vil de foi, méssyé lo foi la manz son foi èk in grinn sèl !
Dë mo d’rézimé :
L’androi la mèl la tonbé, in pyé sitrouy la mète a poussé. Li la donn son frui épi son frui la mète a grossi vitman. Baba, parl pa ! Tizan la kass inn, mé ti pé l’anboulkidi li la gingné ! In pé plis té i kraz ali, té i roul déssi li, té i dispèrs ali an morso, pétète an piré ! Li la nyabou éskivé, li la fointé, é lo sitrouy la pète an flèr dann bassinn’lo. Li lé sové ! Mé ala k’dann lo, in kantité pti poisson rouz i mète a nazé. Sa té zoli, falé oir ! L’anvi kol inn avèk son golète banbou épi lo zin blé i pran ali. Dann fonn syèl, son zansète la bo mète ali an gard, li antan pa aryin, si tèlmann l’anvi lé for.
Dalone, dalon ! Inkroiyab mé vré ! Tizan i anvoy son lign dann bassinn’lo, toute suite li trap in poisson rouz. Konm moin la fine dir azot, la pa in gro poisson, mé in pti, par-la la grossèr lo doi... Son z’ansète, dann syèl, i mète ali an gard, i di ali armète poisson-la dann lo... mé lo marmay i ékoute pi pèrsone : li la anvi lo poisson, in poin sé tou. Li dégraf son priz avèk lo zin épi li bour sa dann son bèrtèl. Aprésa, li kol shomin, li sava, kontan d’li mèm, kèr klèr, mé in pé vantar kant mèm. Li kalkil kan li v’ariv la kaz son momon, li va mète lo poisson dann in pti bassin, konmsa li n’ora in pti kamarade pou pass in pé lo tan ansanm. Li kalkil galman la tète son bann pti dalon. Koman banna sar zalou oir lo zoli z’afèr li nana.
Kriké ! Kraké ! Ay ! ay ! ay ! kossa l’ariv ankor ?
Ala pa k’li antan konm in pti dézord déyèr son do ! Ala pa k’li san lo poisson l’apré grossi ! Ala pa k’li antan konm in voi k’i di konmsa : « La, la trap amoin ! La i sa porte amoin ! ». Tizan i trap poisson-la, i poz a tèr, épi li sèy shapé. Oplis li kour, oplis poisson i kour déyèr li. Oplis li kour, oplis poisson i grossi... la près fine ariv la grossèr in pti ton. Tizan i komans afolé ! Dann son kèr, li pans lo poisson lé riskab anval ali… si i kontinyé grossi. Transpirasyon froide i koul déssi son figuir. Li oi in shoval apré manz zèrb, li sa oir lo shoval, li di : « Port amoin déssi out do pars poisson i sa manz amoin ! ». Shoval i konpran pa tro, mé li donn son akor. Li di lo marmay monte déssi son do. Shoval i trote, poisson i suiv dousman... shoval i galope, poisson i déboul déyèr li. Kan shoval i ralanti, poisson i ralanti. Kan shoval i rédi l’alir, poisson i rédi l’alir. Shoval i pran la pèr, i di lo marmay désann ali.
Kriké ! Kraké ! Tizan i kri l’éléfan o sokour !
Tizan i sa oir l’éléfan pou sokour ali. L’èr-la, poisson la fine ariv grossèr in shoval. L’éléfan i fé monte lo marmay déssi son do, mé poisson i larg pa zot. L’éléfan i sava dousman, poisson i sava dousman. L’éléfan i kour vite, poisson i déboul déyèr. L’éléfan i di Tizan désann ali a-tèr. Lo marmay i dsann, mé poisson i fish déyèr li mèm. Talèr i sava anval ali pou vréman. Poisson i di : « Toué la trap amoin, toué va port amoin ! Toué la pèsh amoin, toué va porte amoin ! ». Tizan i kriy sokour son bann z’ansète dann syèl... Li di banna i fo ède ali, sansa li trap ar mèm pa son konésans, dizon laz dé rézon. Banna, bon kèr, i déside ède ali... I donn ali in tik-tak pou li gingn sové.
Kriké ! Kraké ! koton mayi i koul, rosh i flote ! Tizan i gingn sové !
Li kour son kaz. Li mète in gro marmite o-fé, do luil, é tou anndan. Li kashyète déyèr lo marmite. Poisson i fons pou trap ali, Tchwaaa ! Lo bébète i tonm dann marmite… frité k’i di. Kan demoun la koni kossa k’la éspassé, la vni… shakinnn la manz in boute.
Moin, pou mon par, moin la pa gagné, moin la vni tèr-la pou rakonte azot zistoir-la an éspéran zot ossi zot i sava partou pou rakonte sa pou k’i pèrde pa zamé, pou k’la shène nout mémoir i kass pa.
In zistoir gramoun lontan la rakonté é G. Gauvin la armassé.
Zistoir la fini, pars nana déza douz morso, épi trèz, sé in shif a s’ki prétan i porte la movèz shans.
Risque d’anéantissement des emplois liés à la production de richesses à La Réunion
Mézami mi rapèl lo tan nou téi koné fé gran-gran lopérassion : kissoi bann miltiplikassion plizyèr shif, kissoi bann divizion, kissoi mèm lo (…)
L’ouverture aux services de l’Accord de partenariat économique (APE) entre l’Union européenne, les Comores, Madagascar, Maurice et les Seychelles (…)
In kozman pou la rout
Communiqué officiel du 40e Conseil des ministres de la COI
Qui a dit que le peuple réunionnais était condamné à subir les schémas descendants de la mondialisation marchande et à n’être que le spectateur (…)
Au lieu de reproduire la France, les Réunionnais devraient s’inspirer de Madagascar
Retour sur le séminaire organisé par la Section PCR de Saint-Denis
Conséquence de la crise et de la pénurie de logements sociaux
Condoléances du Parti Communiste Réunionnais
Face aux difficultés de trésorerie à cause des retards de paiement
À la veille de la manifestation organisée par des élus devant la préfecture