Dernier ajout : 21 novembre 2009.
Dë mo d'rézimé : L'androi la mèl la tonbé, in pyé sitrouy la mète a poussé. Li la donn son frui épi son frui la mète a grossi vitman. Baba, parl pa ! Tizan la kass inn, mé ti pé l'anboulkidi li la gingné ! In pé plis té i kraz ali, té i roul déssi li, té i dispèrs ali an morso, pétète an piré ! Li la nyabou éskivé, li la fointé, é lo sitrouy la pète an flèr dann bassinn'lo. Li lé sové ! Mé ala k'dann lo, in kantité pti poisson rouz i mète a nazé. Sa té zoli, (...)
Kan lo marmay la pozé, li la romark in drol n'afèr. L'androi la mèl la tonbé, in pyé sitrouy la poussé, mé la pouss si tèlman vite, la donn si tèlman vite son bann frui. Son bann frui la grossi si tèlman an vitèss... Tizan la déside kass inn pou amène pou son momon fé kari. Avèk son pti kouto, li la koup lo gon inn, épi li la mète sitrouy-la dann bèrtèl li la trouv pa tro loin l'androi li lété. Pétète lété bèrtèl Grandyab, mé moin, pèrsonèl, mi koné pa. Son z'ansète (...)
Les " blabla" des dirigeants de ce monde ne changent rien ; la planète est en danger. Il faut changer nos habitudes, le pourrons-nous ? Les Blabla incarnés dans les glaçons bleus ont fondu sur le voile blanc cachant le corps de l'artiste à 42° dans la " Shapel boutey". La progression de la fonte a été filmée en 1h48 mn dans une chaleur intense pour l'une et dans le froid pour l'autre... Ce laps de temps a semblé très long alors qu'à l'échelle du monde, (...)
Dë mo d' rézimé : nou la fine oir nèf morso, zordi dizyèm. Momon Tizan, mi pans zot i ansouvyin, la fé in trikmardaz avèk Grandyab. El na lo droi pran sak èl i vé dann zardin lo bébète mé an éshanz èl i donn son pti garson lo dyab pou manzé. L'èr l'arivé pou Grandyab manz Tizan, mé sète-la i lèss pa li fèr, li invante in tik-tak... plito son bann z'ansète i, donn ali in tik-tak pou li nyabou shapé. Sé lo zistoir d'panyé mazik nou l'apré rakonté... (...)
Grandyab èk momon Tizan la sign in spès kontra la mok. Lo madam i pran toute sak èl i vé dann zardin lo dyab é kan son marmay lé éné, lo monstr i pran pou li manzé. Tizan la v'nyabou shape avèk son déstin ziska in zour lo dyab la karsèr ali, la mète ali dann in kaj... Lo zour l'arivé pou manz ali... Mé, oila, bann vyé z'ansète lo pti marmay la donn ali in tik-tak pou li shapé. Zistoir panyé mazik i komans konm sa. Névyèm morso : Ti panyé (...)
Dé mo pou rézimé : Tizan lé dann malizé. Grandyab la karsèr ali, la mète ali dann in gran kaj épi la byin fé konprann ali kossa i sar ariv ali. Solman, konm lo pti marmay lé pa tro gra, lo bébète la déside donn ali gro manzé, pou fé pous in bonpé la shèr déssi son bann zoss. Pars sa mèm lo gou lo dyab. Tizan lé malis, li la déside manz zis sak i fo pou pa mor, mé galman pou pa nir gra... Grandyab i anpé pi avèk la kolèr, é in soir, li la di lo marmay, karéman : « Domin, mi manz aou ! (...)
Ala grandyab i sava, avèk son kaj dann son min. Ala k'li monte dan lé-o. Ala k'li ral Tizan dann spès grote li abite. Kan la fine ariv dann grote-la, li akrosh lo kaz avèk in zargano, i sorte an-o, épi i désann ziska in otèr d'moun apopré ! Lo soir la fine arivé. Solèy la fine lav son pyé. Grandyab, i alime dofé, épi li fé kui manzé : manzé byin gra, manzé byin rish, manzé byin sossé !Aprésa, li mète manzé dann in gamèl, in kiyèr do boi dann gamèl, li done sa Tizan épi li (...)
Zot i ansouvyin, dann katriyèm morso, Grandyab la vni souk Tizan pou li manzé, mé lo pti marmay la vni a bou shapé. Koman li la fé ? Li la transform an ra épi li la vni manzé. Kan Grandyab avèk momon Tizan té i atann oir in pti garson arivé, zot la vi in ra... Grandyab lété bandé an trann-sis, li la dmann momon Tizan si i pran ali pou in manzèr d'ra épi li la foute lo kan... Mé li la promète li va artourné. Lo tan la passé épi in zour li la rovni pou kol Tizan. Ni sava oir son rotour (...)
Zot i souvyin, momon Tizan, kan èl l'été an voi d'famiy, la parti rode de myèl épi frui dann in zardn éstraordinèr. Par l'fète, zardin-la lété zardin Grandyab. Donkalor, èl té konm oblizé aksèpt in drol propozisyon : manz toute bann frui èl té i vé, boir toute lo myèl ziska an avoir son kontantman, mé done son zanfan kan li va énète. Byinsir, momon Tizan la pa réspèk son promès-forsé, mé in zour lo dyab la pèrde pasyans, li la parti rode momon tizan pou réklame son kado. (...)
Kriké ! Kraké ! Momon Tizan i kontinyé frékante zardin Grandyab ! Mi koné pa kossa zot nora fé la plas momon Tizan kant Grandyab la fé aèl son propozisyon. Mi koné pa si zot noré pa sinploman shape avèk la mass, rode in mok lo bénite pou protèz azot, sansa alé oir in dovinèr pou gingn in garanti d'protéksyon. Shakinn son kroiyans, shakinn son l'opignon. Momon Tizan, pou son par, la kontinyé alé dann zardin éstraordinèr shak foi k'èl l'avé bézoin, kisoi do myèl, (...)
Somènn dèrnyèr, nou la vi momon Tizan i domann tout fors son mari pou alé rode pou èl dolo la poin lo gou gronouy. Vi k'èl lé an voi d'famiy, papa Tizan i fé toute sak li gingn ou done aèl satisfaksyon… malérèzman, san rézilta. Boudikonte, momon Tizan i sava rode son n'afèr par èl-mèm. Èl i fini par trouv in zardin éstraordinèr avèk dolo domyèl épi tout sort kalité bon frui ni koné mèm pa. Son mari i pans nana in n'afèr la-d'sou épi i di aèl alé pi, mé (...)
Pou komansé Dalone, dalon, mi pans pa si anparmi bann zistoir La Rényon nana inn lé pli koni ké zistoir Tizan. Mèm sak i koné pa bann zistoir tizan, i koné lo pèrsonaz é sa i fé parti nout patrimoine. Parmi sak i koné bann zistoir-la, nana in pé i koné in bon pé z'avantir, nana i koné solman inn-dé. Arzoute èk sa, lé pa rar in mèm zistoir lé pa parèy dann la mémoir in rakontèr zistoir ké dann sète in n'ote rakontèr. Lé konmsa, lé konmsa, na poin pou rogrété, na poin aryin pou (...)
Dalone, dalon, zordi mi ékri dèrnyé boute zistoir Laramé. Moin lé sir, dann zistoir-la, nana in bonpé konpartiman moin la soté pars la mémoir sé la mémoir, in pé lé long, in pé lé kourt. Donk, moin lé sir, par issi, par la-ba, nana sirman demoun i an souvyin sak moin la oubliyé. Alors, si zot i gingn in pti tan, anvoy sa zournal "Témoignages" pou pibliyé : sa nout patrimoine sa, lé ga ! Si mi tronp pa, sa in patrimoine i sort l'Erop, pétète mèm i sort la Frans, mé Laramé, la-ba i ékri (...)
Zot i ansouvyin kan Laramé la fé danss lo prètr dann in karo zépine. Zot i rapèl koman la déshire la rob lo boug épi koman la mète ali an sang ? Lo prètr la porte plinte épi in zour, lo prosé la passé. Bann ziz la kondane Laramé a-mor… Dann tan-la, la zistis té i grate pa lo popyère. Vite fé, byin fé, èl té i kondane aou, èl té i rétrési aou. Té i koup oute kolé, matlo, é pa pou fé sanblan. Donk Laramé kondané a mor, l'èr pou koup son kou l'arivé. Lavé inn foi pou inn (...)
Lavé inn foi, pou inn bone foi, méssyé lo foi, la manz son foi èk in grinn sèl. Li lé rapide pou obliyé, son romor la pa byin for. Li la déside rant dann in l'obèrj pou manz in boushé, pou li ranpli son bouzaron. Li la di dann son kèr : "Pou toutsa zoizo moin la kolé, va byin done amoin in manzé !". Boudikont, mi pans, mé moin lé pa sir, kan li l'ariv le l'obèrj, li la donn lo takon zoizo épi le l'obèrzis la di ali, va fé kui in bon manzé pou li Dakor ? Li lé (...)
Laramé lé malis ! Zot i souvyin, Bondyé l'avé fé kado Laramé in fizi mazik, in bèrtèl mazik, in vyolon mazik galman. Si fizi i pète, zoizo i tonm san k'lo plon i toush ali, sifi k'li antann lo kou d'fizi. Si na in bon pé zibyé, la pa bézoin armassé, in sinp parol konm par ébzanp « mi vé zibyé-la dann mon bèrtèl » é lo zibyé lé dann bèrtèl, byin rokouvèr avèk lo kouvèrtir bèrtèl, si i fo anmaré, li lé anmaré. Tan k'a lo vyolon, si lo boug la jouzé, toute lo (...)
L'avé in foi, dan la vil de foi, méssyé lo foi la manz son foi èk in grinn sèl ! Kriké ! Kraké ! Promyé kado i ariv tanto ! Bondyé la trap in promyé z'afèr avèk in kross, in doub kanon, in ké d'détante. Koman i apèl sa d'apré zot ? Zot i donn z'ot lang lo shate, sansa zot i koné ? Oui, la trouvé don ? Sa in fizi dé-kou. Zot la byin trouvé ! Avèk sa, ou i pé fé Banm ! épi Banm ! Dé kou éspassé ! Sansa lé dé kou an mèm tan : Banm-Banm ! Solman la pa (...)
Laramé, zanfan Bondyé (Dézyèm karo : sizyème morso) Mèm si Bondyé la di ali, i fo pa li sèy fé mirak, Laramé la fine fé dé tantativ, la mank malpassé : in pé pliss, li gingn la mor... Moin lé pa sir li lé vréman guéri. Moin lé pa sir li sèy ar pa fé mirak in troizyèm kou. Alon suiv ali, é nou va rann anou kont par nou-mèm. Troizyèm tantativ mirak pou Laramé L'avé in foi, dan la vil dé foi, méssyé lo foi, la manz son foi, ék in grinn-sèl ! Laramé, i marsh, i marsh, i marsh (...)
V - Laramé, dézyèm tantativ mirak Zot i souvyin, par troi foi, Bondyé l'a di Laramé sèy pa fé konm li. L'ote l'a promète li fèr ar pa, mé sinploman kan lokazyon la prézanté, li la pa mank déréspèk son promèss. In pé plis l'afèr té i mal-tourn, mé Bondyé la sokour ali. Nou la vi sa dann katriyèm morso. Zordi sinkyèm morso : sé pa si Laramé i sa pa trok parol ankor in kou ? Kriké Méssyé ! kraké Madanm ! Dézyèm tantativ mirak ? Laramé i kol shomin : li (...)
Kosa nadpli meillèr boire in pti tasse café, ente bon zami, l'apré-midi portézé kont l'ardèr dossou tonèl rézin ? « Marmail saufe in pé café : Tantine Améli l'arrivé ». La, té y assiz épi té y casse la blag… Traca té y fane. Ti Toto té y assiz quat pat, la bous ouvert en attendant Gro-mère y done la fon d'tasse ek lo pti trépé d'sic kir ès, sansa y passe lo doi dan lo fon épi y done Ti Toto pou sicé. Sa lété bon ! Café coulé lavé touzour, dan in case (...)
L’Az Do Fèr La Réunion : avec l’AJFER, le journal des jeunes Réunionnais dans Témoignages.
Alon filozofé
La politique, c’est pour qui et pour quoi ?
Point de vue
Une autre politique de l’art pour éviter un débat stagnant autour du financement (suite)
C’en est trope
Un nouvel eugénisme
Chronique de Raymond Mollard
Ubu roi, rue de Grenelle
© Copyright 5 mai 1944-2012 Témoignages | Tous droits réservés.
La reproduction, même partielle, des contenus des pages de ce site sans accord préalable est strictement interdite (les citations sont autorisées par le droit français pour commentaires et critiques, tant que ceux-ci y sont strictement concomitants et que sont précisés l’auteur original et le lien Internet vers la page source).





