Après la protestation, où est le projet pour sortir La Réunion de la pauvreté ?
25 juillet, parCombattre les causes du chômage de masse
Bayalina, par Axel Gauvin… in roman dann la lang kréol rényoné, an fèyton dann Témoignages -88-
25 zwiyé 2024, sanm

Mwin la-oubliye dire azot in nafèr : depi ièr Lina la-kasse larmoir : èl i tire in robe nèv — en mousline roz — parèy l’ot vié robe mèm. Daoir in famiy aèl la-anprofite in ristourne kanne pou marié in coup. E son monmon la-anprofite èl té oblizé — rézonabe, rézonabe ! — pou èl fé fèr in robe nèv pou son gran mti fiy. Son rézonabe la-sirman pa tro gate son kontanttman, akoz si ou i koupe in lèz dann ba la robe kortèz out promié fiy, robe kortèz-là i tonbe robe lékol mèm, non ? Epila dan la lèz anplüs i gaingne tire in pti zipe zist inpé tro kourte pou lo pti sër.
Lo fér-valoir la robe nèv Lina i kriye komank son vié linz té dégréné.
Komank, dawoir, bann’a-là lé mizèr son kaz, don !
Mizér, ça la-bezoin dmandé. Souvandéfoi, sirman, la faim i doit manze azot par en-d’dan. Lé pa pou ça Lina i tioutioute (1) lo manzé kank néna konm zordi la kantine : èl i pran son temps, èl i doussine (2) son zoli manièr, i lèv pa ti doigt, soman prèské ! Ou-ça i sorte alorse ce bann gro-gro fasson goudaf-tiatia (3) son frèr ?
Li komanse fé nérv amwin, cét i apèle Ari-là ! In mal véra pou bingn dann son leau sâle ! Lé vré k’ son deux mois d’vakanse li la-passe ça pou konblaze son ventr’ sanm fig (4) : fig mir pou gouté gran matin, kari baba fig lo onz’hér, fig-vér-de-sèl-piman lo katr’hér, fig kui dan la peau tazantan rante-rante. Fig gabou, miyone, zinzli, fig malgasse é konsor. Banann karé, fig ron…
Dan la kantine-là, Ari i boure son manjé, parèy i boure kanar la-mètte au grin. Kank mi mazine ça lo frèr Lina, Lina i i yème ça, i songne ça kaziman parèy baba tann !
Pou oblize ali mètte inpé laryaz dessi son lapéti, mi arète pi d’ prèshe ali la moral ! Soman aforse alé à leau… Mi komanse nérvé, mi pike ali sanm kozman plizanpli dür : de-leau dessi fèy sonz ! Boudikonte mi larg :
– Manze pa konmsa ! D’in néstan ou va fé plèr Lina !
Li besse son foursète, li arète mashé — la boush plin. Li tourne la tête pou argarde in coup son sër. Larme i monte dann son zié ! La boush i trévire dsi lo koté ! E li komanse pa file son bav-de-riz atèr !
– Plèr pa, oté ! Plèr pa ! Mwin la-di ça pou farsé : Lina i voi mèm pa aou. Manzé pito !
Démié mille fois li manje en koshon plitok oir ali pléré konmsa-là !
Axel Gauvin
(1) Tioutiou, in ot nom po lo koshon. I tioutioute : i manje konm in koshon.
(2) doussine : in zouti menuizié po fé mëb èk zoli moulür.
(3) Goudaf, goudal, goulipia : gourman, vorasse. Tiatia : vilin manièr.
(4) Fig : banane (cf kari baba fig).
Combattre les causes du chômage de masse
Mézami bann marmaye lékol lé an vakanss, mé pandann tan-la bann zadministrassion i prépar la rantré skolèr é biensir i fé an sort sa i spass dann (…)
In kozman pou la rout
« La Voix des Origines : Ces géants qui ont pensé l’Afrique unie » — Épisode 9 : Épilogue
Rapprocher les lieux d’habitation des bassins d’emploi
Un guide du randonneur avec des messages rappelant les bons réflexes
Archéologie : Un campement d’invaincus découvert
Relance du projet ferroviaire
Washington grand bénéficiaire d’une éventuelle dissolution de l’Union européenne
Na pwin lontan mi oi dann télé, in lanjin apré boulvèrs in kour lékol. Mi domann amwin pou kossa io fé sa, sirtou kan ou la bétone la kour-la na (…)
315 emplois supplémentaires en trois mois
Versement du reliquat de l’aide à la production de canne à sucre pour la campagne 2025-2026