Momandoné, dann lo lémissyon, demoune i poz késtyon : in pé lé pou sak lo linvité la di, in pé lé kont, in pé i dmann k’i éklèr zot lantèrn é in pé i yèm takiné alor zot i apèl. Donk, in moune i apèl épi li di zistoir koz kréol – koz kréol-la sa la fé pèrd ali in bonpé l’poin. Li lété dann La Frans pou fé son sèrvis militèr é arien a fèr pou fé konprann ali, in mo d’fransé li gingn pa tiré. Kan i domann ali kansa lété sa, li réponn l’ané 1974 é lo zoinalis i fé konfirm ali l’ané 1974 li téi gingn pa koz in mo d’ fransé.

Lo prézidan l’ofis i réponn in pé son késtyon é konm li antrovoi lo boug l’apré gaskoné li di : « Aou méssyé, l’ané 1974 téi amontr fransé dann lékol é dopi lontan ! Wi oi pa ou mèm néna in n’afèr i klosh pa dann out kozman”… Moin la kalkilé l’avé o moins dé fason konprann lo konvèrsasyon. Soi lo boug té apré triké, fé pass ali pou sak li lé pa, é aport dolo d’apré li dann moulin sak lé kont nout lang kréol amontré dann lékol. Soi lo boug i di la vérité é son ka lé grav : li la parti lékol dopi o moins sizan ziska sèzan é dizan d’ran li la pa gingn aprann fransé ziska pa gingn di dé mo an final de kont dann lang-la. Arzout èk sa la radyo, la télé, lo bann zadministrasyon la tranp ali dann in bain d’fransé, san rézilta ?

Dann lo dé ka, plis in troizyèm moin la mark an-ba la, lo moune li mèm téi aport la prèv par son zistoir l’avé in gran problèm lékol kan i tienbo pa konte nout lang kréol rényonèz. Toute fasson, gaskoné lé bon mé tash moiyin évite lo rotour. Konm mi di souvan dé foi : « A gaskonèr, gaskonèr édmi ! A malin, malin édmi »

NB troizyèm manyèr : pétète lo boug la pans vi ké la diskissyon téi éspass an kréol, bin lo nivo lé ra d’tèr, ra d’tèr mèm. Ségnèr Bondyé, pityé pou bann moun déméré !

Ropriz in kozman oktob 2020