Projection du film « Chagos-La Haye : l’odyssée d’un peuple »
1er août, parMardi 28 juillet 2026, j’ai participé à la projection du film de Selven Naïdu « Chagos-La Haye : l’odyssée d’un peuple ». Photo : le (…)
25 octobre 2012, par

Zot i koné Jean-Baptiste Colbert ? In gran minis Louis 14 ? Bononm-la la dévlop bann manufaktur pou travay bann matyèr promyèr bon marshé é pou arvann shèr si posib an déor, késryonn an avoir in bon balans komèrsyal. Li la fé dévlop bann konpani bato é nout istoir i doi ali konpagni bann z’Inn oryantal. Li la dévlop in sistèm ékonomik i apèl"mercantilisme". Dann sistèm-la bann koloni la poin lo droi fabrik mèm shoz ké bann manufaktur, kansréti in sinp klou.
Sa in sistèm nou la konète in gran koup de tan. Mé, tan-la lé déyèr nou. Déyèr nou, sansa, nou lé ankor an plinn dan ? Mi di sa pars i prétan dir nou na la libèrté pou antroprann, mé shak foi ni fé in n’afèr i déranj bann monopol, lé sinp, i kass nout rin. Agard solman monopol Air-France ! Kan konpagni l’Éta fransé, la komans konprann Air Autral té i sar mète ali an danjé é bin la fé in l’antouraj pintade pou pik kolé Air Austral. Apré, kan la fine bien an-nuir ali, mète ali bien dann difikilté, i sort in rapor bann z’ékspèr i sort sé fout pa kèl l’androi pou di l’avé gaspiyaz larzan. Tout in bann aboiyèr d’nuit i mète ansanm, pa pou défann nout konpagni mé pou anfons ali in pé plis. Astèr bann radyo, bann télé, bann zournal i mèl de sa. Bann ti kolon, déssèrtin touléka, zot osi i kroi zot i doi siport lo rin bann monopol abizèr dsi. Kèl sar lo rézilta ? Pétète Air Austral va pran lo fon ? Pétète va tèlman afébli ali, ké li sar pi in danzé pou pèrsone ? L’èr-la va lisansyé travayèr par kantité é kroi amoin va nyabou fé port l’otèr dsi sak lé pa résponsab. Toultan i é sa !
L’afèr lé fine si tèlman dégradé pou Air Autral é i aranj si tèlman bien pou Air France ké konpagni nasyonal la déside arète son promosyon dsi La Rényon : dé paké 23 kilo olèrk inn, sa lé fini pou La Rényon. Astèr sé inn pou innn in poin sé tou épi pou lo rès bann Rényoné na ka débrouy zot kari. Apré tou zot lé résponsab si konpagni nasyonal la gingn transpirasyon froide ! Promosyon sé pou lé z’ot*, sé pou ousa na la konkirans. Lo tan la koloni i kontinyé !
* Ziska 62 kilo pou in Brézilien i voyaz dann Air-France.
Justin
Mardi 28 juillet 2026, j’ai participé à la projection du film de Selven Naïdu « Chagos-La Haye : l’odyssée d’un peuple ». Photo : le (…)
In kozman pou la rout
Système à bout de souffle
Le Président de la Chambre de Commerce et d’Industrie de la Réunion prend acte de l’engagement de la Ministre des Outre-mer, relayé par la presse, (…)
À chaque annonce de fermeture de services publics, à chaque recul social, à chaque renoncement budgétaire, le même chiffre est brandi comme une (…)
Ce courrier fait suite à celui précédemment publié ayant comme titre : « Comment la conscience émerge-t-elle selon Antonio Damasio ? ». Je n’en (…)
Archéologie : Un campement d’invaincus découvert
Washington grand bénéficiaire d’une éventuelle dissolution de l’Union européenne
Na pwin lontan mi oi dann télé, in lanjin apré boulvèrs in kour lékol. Mi domann amwin pou kossa io fé sa, sirtou kan ou la bétone la kour-la na (…)
315 emplois supplémentaires en trois mois
Versement du reliquat de l’aide à la production de canne à sucre pour la campagne 2025-2026
Mézami so matin l’ariv amwin d’ékoute in radio épi toudinkou in sobatkoz la pété. Rant sak i di mourong sé in bon nouritir é sak i di sa lé nil (…)