Koman mandoné dan in konvérsasyon apiyé, dann in sobatkoz séryé, koman in moun onèt i pé di konm sa, pou lo kou, éskiz a mwin souplé, mi rovwa mon pozisyon, mwin na tor ? Kèl moun lé kapab rokonèt son lérèr ousinonsa mié ankor asimm son lérèr ? Néna sak i rokoné dirèk-dirèk é tan mié pou zot, sa i grandi a zot, néna osi, bann fay boug, sak i rod fé lo fion, i rod tarzé. Pou sak i vé krwar a li, dan so dominn la lo prézidan la rézyon lé for. Apré son 2000 bis dopi 2010, ala li promèt a nou lo monoray.

Koué i lé lo monoray déza ? Sanm pou mwin, sa lé zis pou fioné. Lé évidan ké zordi, vik tout lé dakor pou rokonèt ké lo tram-trin pou nou i dovwin la solisyon, néna de plizanpli dmoun i akrosh èk sa, i di zordi zot lé dakor èk lo prozé tram-trin, konm zéléksyon rézyonal i ariv tanto é konm li minm li té kont lo prozé, pou èt dan lo ray ala li la trouv sak i rosanm lo tram-trin. Lo monoray. Li di pa nou dirèk ké li lé pou lo tram-trin, mé konsidèr konmsik, mi san konmsik li aval son shapo sou la présyon domoun.

Konm mi di la bon o, zordi, li pé pa arkil déryèr, li pé pa rokonèt son lérèr konm sa, sinkan apré k’li la antèr lo prozé. Zot la konpri la sézon promèss lé finn rantré, lo monoray i ranplass lo 2000 bis. Li krwa nou lé kouyon kosa, ni konpran pa koué i lé in monoray ? Pou zéléksyon, na konfonn lo monoray èk lo tram-trin ? Pétèt, lo monoray néna la rosanblans lo tram-trin, pétèt néna la koulèr lo tram-trin, pétèt néna lodèr, mé mi krwa pa si néna lo gou.