Astèr ni pé dir, dann in sityassion konmsa, lé initil parl la souvrèneté alimantèr, dizon lé initil anparl lotonomi alimantèr... Poitan néna si tan tèlman zarguman i plède pou so lotonomi alimantèr-la é ni pé mèm dir si la pa lotonomi alimantèr nou lé bien mal an-nuiyé. Alor alon poz anou lo bann késtyon k’i fo :

Pou kossa la vi lé shèr konmsa ? Pars lo rovni in bonpé lé insifizan lé vré, mé sé pars lo kou d’la vi lé shèr é pou kossa li lé shèr, pars La Rényon sé in landroi l’ède piblik lé transformé an bénéfiss privé par rapor in sistèm ékonnomik pèrnissyé. Sré intéréssan konète kèl sé lo pri in traktèr kan li ariv o por é ké toute taks lé fine pèz dsi li, épi kèl sé lo pri lo traktèr kan li la fine débarke La Rényon é ké lo plantèr i vé ashté ali… I paré son pri i goumante ankor soissante pour san é dann la posh kissa sa i sava ? Pa dann la posh plantèr antouléka sirman sa i grossi lo krédi li fé avèk la bank.

Arzoute ankor in n’afèr : kossa k’zot i diré si nou néna in produi é si produi-la i pé done in kantité ko-produi é ké sa lé jété tou sinploman. Dann noute zoinal la fine di pli d’in foi kann sé pa solman dosik mé sé galman pliss in santène koprodui é sa bann sikriyé i zète pars lo kann i apartien pi bann plantèr mé a zot in foi zot la fine ashté. Sa sé lo rézilta d’in akor rante lizinyé épi la Fédékane signé néna bien lontan.

Arzoute ankor avèk sa bann zakor l’Érope i sign avèk bann péi san konsilt noute bann prodiktèr épi noute gouvèrnman franssé i anlav lé min é nou La Rényon in sèl droi sé d’fèrm noute také… Biensir pou linstan bann prodiktèr rényon éi défann azot bien avèk par-la soissante dis pour san bann frui é lé guime ni konsome… Néna mèm in miniss la vni LaRényon épi la di : « Dizon nou la fine trape noute souvrènté alimantèr ! »… Lé in pé kourte mé lé sir noute potanssyèl lé pa néglizab non pli.

Astèr kan la CGPER i di i fo mète toute dsi la tab épi oir koué k’i an é, mi panss li néna rézon mé dann biro klimatizé bann sèrvo i fonkssyone pa vite é d’an parl in plan pou bann rényoné par bann rényoné sa i avanss pa vite.

A bon antandèr salu !

Justin