In pé plis moin téi tonm atèr zordi. Pou kosa d’apré zot ? Pars konsèy réjyonal avèk son prézidan la déside komans la lite kont shanjman klimatik dann bannzil. Moin lé sir sak i apèl l’éta lokal lé dann trin é mèm gouvèrnman, épi son prézidan Hollande la anvoy son konséyé éspésyal i apèl Nicolas Hulot. Pars figuir azot, in pé plis dis z’ané apré Paul Vergès désèrtin la dékouv lo shanjman klimatik épi l’obligasyon vanj kont sa. Vyé motar ké zamé !

Mi di pa la-dan tout lo moun lé pa valab, mi pans mèm na dmoun kalifyé, épi kaziman intérésan, mé in pé -konm di lo kont-sé in bann zékolojis la vinn-sinkyèm èr, konm téi di rézistan la vinn-sinkyèm èr. Mé, i fo pa an avoir la mémoir, épi viv dann in sal éstérilizé l’opital pou kroir zot lé onète. Artourn in kou dsi l’ané dé mil dis, kosa mésyé Robert Didier la fé an promyé kan li la gingn prézidan la réjyon : dabor inn li la tras in tré dsi lénèrzi volkan, li la tras in kroi dsi bann projé pou dévlop l’énèrzi ronouvlab. Aprésa kosa li la fé avèk projé Paul Vergès pou plant sink san mil pyé d’boi dsi la rout tamarin ? Kosa li la fé avèk lo projé mète in ta avèk in paké plak solèr dsi lo mèm rout tamarin ? Sa li la anvoy baladé. Kosa la fé avèk lo tram-trin, lé mor é antéré ? Kosa in pé la fé avèk l’éstasyon pou épspériman l’éstrésité avèk l’énèrzi la mèr ? I pazré lo éstasion la fine ariv lé z’antiy. Kosa la fé avèk lo projé rout litoral l’éta té i doi fèr ? Zété é ranplasé par la rout an mèr.

Mé la rout an mèr sa lé pa bon pou nout anvironeman la mèr. In komité l’anvironeman La Rényon la vote kont.. é bin lo gouvèrnman la kontourn zot désizyon... In komité nasyonal l’anvironeman la di fé pa pars lé pa bon pou nout biodiversité dan la mèr : gouvèrnman la di i fo fé kant mèm. L’èr-la, ni apèrsoi so banna la pa pli ékolozis ké rien. Zéro kalbas pou protèj l’anvironeman... Pli pir dann tousala, majine azot banna i vé mèm fé in rafineri pétrol la rényon ? Si sa i polyé pa, donk i polyé pi.

La pa konmsa va prézèrv nout biodivèrsité, la pa konmsa va fé nout dévlopman dirab. Asé taz de moun ! Asé fé pran anou po d’shanm pou pla kouvèr !

Justin

NB : in konsèy pou bann zékolozis la vinnsinkyèm èr : l’Edf nana dann son bann karton lo prozé pou transform bann vyé sou-marin nikléèr an l’izine éléktrik pou bann péi l’outremèr gras lo karbiran zot i koné. Akoz i sote pa la dsi ! Ala in bon z’afèr pou bann la vinn-sinkyèm ér la.