Kosa i lé in l’énèrzi ronouvlab ? Sé in l’énèrzi konm lo van, solèy, dolo, la mèr, volkan, lo bio-gaz épi d’ot ankor. Konm son nom i di li ronouvèl, li iz pa-li épuiz pa. Astèr in l’énèrzi fosil ? An prinsip nana in bonpé dan la tèr, konm sharbonn tèr, pétrol, lo gaz, l’iranium. Na in bonpé mé sa i vé pa dir i trouv ar pa son bout in zour pars li lé épuizab. Inn é l’ot, nana son kalité, konm nana son défo é bann zénèrzi fosul nan ain l’inkonvényan sé ké zot i réshof lo klima avèk tout bann konsékans zot i koné.

In bon kamarad i sort anvoye in mésaz é mésaz-la lé bien valab : li port dsi lo Portigal épi bann z’énèrzi k’i pé ronouvlab. I paré ké la-ba dann portigal pandan 107 èr d’tan-donk plis kat jour lo péi la marsh avèk l’énèrzi vèrt - in n’ot mo pou ronouvlab. Kosa l’avé : solèy-li, lo van-li, dolo-li, l’énèrzi volkan. Zistoman sak nou osi, nou nana isi. Zistoman sak lété dann lo plan Paul Vergès pou sak l apèl l’otonomi dann l’énèrji. Alor si Portigal la nyabou fé sa plis kat jour é ké fé dan l’avnir li sar kapab tourn avèk l’énèzi vèrt. Si l’avé pa kass lo plan la réjyon nou nora té fine trap l’otonomi énèrzétik l’ané 2020.

Kosa nora fé avèk sa ? Dabor nora aport la limyèr, apré sa nora fé tourn lo trin, loto, kamiyon, traktèr. Nora fé tourn bann mashine dann l’izine : bann gro mashine, kon bann ti. Mèm l’aviyon i pé vol avèk l’éstrésité. Pétrol alor ? Pétrol nou la poin. Sharbon alor ? Sharbon nou na poin. L’iranium ? Nou la poin ! Lo gaz pétrol ? Nou na poin ni pé an avoir lo bio-gaz é sa lé bon pou nou sa !

Ala ousa nou sré randu si in bann sabotèr l’avé pa pran lo pouvoir réjyonal l’ané 2010. Avèk lo tan i oi kisa l’avé rézon é kisa na tor.