L’ariv amoin, tazantan, vant l’il Moris par rapor La Rényon dan désèrtin ka konm lo métro banna l’apré fé, konm son téléférik dann in kartyé i apèl Sèt Kaskad, konm son l’izine bio-étanol, san konté lo bio-plastik avèk fèy kann sèk mélanzé èk la vinas. Na in moun la fé romark amoin, l’il Moris l’apré gaspiy son patrimoine. Biensir la pèrsone na rézon, é lé vré, Moris la shanj in bonpé, dé foi an bien, dé foi an moin bien. Konm La Rényon osi, na sak lé bien é sak lé moin bien, mèm karéman mové.
Zistoman, figir azot, mi sort lir dann zournal l’il Moris dé nouvèl lé pa bon a antann.

Promyé ka, in grèv dan in l’izine, la-ba dann Por-Loui. Dan l’izine-la, nana kat san sinkant pèrsone i travay. Kat san sinkant pèrsone i sort Bangladèsh : zot na in pèrmi pou travay épi in kontra. Bann travayèr i di, zot kontra lé pa réspèkté, lo manjé lé pa bon, épi lo koushaj mèm i lès a déziré... An plis ké sa, i paré, moi d’out, la tir sinkant pour san dsi zot pèy... Gouvèrnman la mélé, é pa pou fé réspèk lo kontra, mé pou di bann grévis, si zot i kontinyé, va kas zot pèrmi travay épi va éspils azot... épi pou donn azot in gouté, la fé bonbard azot par la polis kou d’gronad la krimojèn. La suit mi koné pa ankor, mé lé sir k’in kékshoz konm sa ni pé pa anvyé, myé ksa, sa i doi zèt kritiké.

Dézyèm z’afèr, l’apré fé in l’izine l’éstrésité Moris. Pa in santral solèr, pa in santral avèk lo van, ni la biomas, ni l’énèrzi la mèr. Sé mèm lo kontrèr d’in santral prop, vi k’li doi marsh avèk shabonn tèr, é ni koné sa la pa bon... na bann z’asosyasion i vanj kont sa, pars i polyé tro épi sa lé résponsab lo réshofman klimatik par rapor lo gaz karbonik li rolarg dan l’èr. Pou in péi plat konm sa, mi trouv in pé i oi pa pli loin ké zot bout né.
Bon z’afèr, mové zafèr, konm in pé partou !

 Justin