Zot i koné partou dsi la tèr nana térin i transform an dézèr, kisoi par lo shanjmann klima, kisoi pars la iz la tèr ziska son trognon é mi pé dir azot lo travaye ban traktèr épi bann produi shimik la pa pou arien dan l’afèr.

Konm zordi sé samdi, mi sava rakont azot in zistoir vré pou rodone anou konfyans – san z’obliyé nout rovandikasyon la sékrité aliantèr.

Kriké ! Kraké ! La klé dann on posh, la taye dann out sak. L’avé in foi mésyé lo foi la manz son foi èk in grinn sèl.

Donk, dann l’amérik santral, dann in péi i apèl Kosta-Rika (kote rish si mi tronp pa !) nana in park nasyonal é alé konète pou kosa na in bonpé parsèl la vni éstéril. Mèm la transform an dézèr. Kan la plui i tonm sa i koul an bou, é kan ma plui lé rar la tèr i pète konm la po torti .

Alor in zour in l’inivèrsité dann l’amérik la réfléshi in pé dsi la késtyon é ala sak zot la majiné : arnouvèl la tèr avèk in kantité la po zoranj pars dann péi-la nana plizyèr l’izine lo ji d’zoranj. Donk zot la propoz in l’antropriz dévèrs bann déshé zoranj par kamyon dsi in parsèl troi zéktar la vni éstéril - par l’fète téi pous pi arien. Apré sis moi, lo bann déshé la dékonpozé épi la vni in bon konpos bien noir. I diré l’afèr nora marsh bien mé ala k’in n’ot antropriz la désid part plinte pars soidizan té apré polyé lo park nasyonal épi té fé ali in konkirans fosé. La zistis la mayé épi laté blijé arèt lo l’éspèryans.

Nou lété l’ané 1998. Lo tan la pasé é l’ané 2013 bann moun la fé sète afèr - so kou d’manké si zot i vé !- la désid fé l’évalyasion. Sèl problèm téi ariv pi pou rotrouv lo térin mé. Afors rodé la trouvé. L’èr-la zot lété sirpri é dann bon sans pars lo térin dézèr té vni in foré avèk plis pyé d’boi, plis plant, plis zanimo ké l’avé avan. In l’égzanp : in pyé fig de Frans la pous son tousèl é avèk lo dé bra té i ariv a pène a fèr lo tour lo tron.

Kriké ! kraké !

Sa la pa in zistoir mantèr é i amontr anou lé posib rofé la tèr é ardone ali son rishès li l’avé pèrd par la kouyonis imène. Sa la spas dann in park nasyonal lo péi i apèl Kosta-Rika mé mi pans sa i pé fé in pé partou parèye provi ké bann bone volonté i mète ansanm.