Projection du film « Chagos-La Haye : l’odyssée d’un peuple »
1er août, parMardi 28 juillet 2026, j’ai participé à la projection du film de Selven Naïdu « Chagos-La Haye : l’odyssée d’un peuple ». Photo : le (…)
26 zwin 2020, sanm

Sak lé in pé l’ansien, i ansouvien, moin lé sir, bann bataye pou nout langkréol nou té i amenn, dann in tan nout lang l’avé poin lotorizasyon pou égzisté, dann tan nout kiltir téi apèl folklor, dann tan ankor nou l’avé ont d’ète nou-mèm, épi dann tan galman nou téi trouv la lang lo kolon in zatèr sipèryèr éstra, par raport n’ote lang pti mizèr.
Zot va dir amoin pou kosa mi anparl sa ? Pars, m’a dir azot sa lé ankor dann l’aktyalité. Akoz mi anparl « dopi lo kréol oprimé ziska lo kréol libéré »-in liv axel Gauvin. Pars sa osi lé d’aktyalité.
Dann son liv Axel i di anou tout sak i pé fé dann la lang kréol La Rényon : néna poinn sogré, pars i pé fé a popré tout sak i fé dann ninport kèl lang provi ké ou i fé désèrtin zaménaz man. Ni pé kozé, ni pé ékrir, i pé sèrv pou bann zamon trèr, akoz pa amontr la syans, listoir, la zéografi, mèm la médsine.I pé fé zoli romans, pyès téat, i pé fé diskour, i pé fé la politik, i pé désovaz demoun, tir azot dann malizé avèk la psikolozi, épi la psikanaliz.
Mé oila, i fé pa ! I fé konmsi nout lang kréol rényoné épi son bann lokitèr lé konm andikapé. Par koi ? Par l’fète lidéolozi dominant i rézone konmsa, i désid konmsa : la lang lo kolonyal lé zoli, sé in bon zoutiy, i pé bien travaye ansanm. Mé nout lang anou, la lang kréol La Rényon ? In patoi sinpatik, in kozé plito k’in lang, pir k’sa kékshoz k’i randré sèrvis lo pep rényoné si zamé li té i ariv a disparète.
Antansyon, mi di pa dopi lo tan moin la di azot zafèr anlèr la lo kréol rényoné la pa okip désèrtin séktèr li téi okip pa avan. Mi di pa zot non pli tout demoun i mète lanspèk pou anpèsh ali avansé-pou anpèsh ali d’ète prézan dann in bonpé sèktèr. Mi di pa ! Mi di nout lang néna son bann défansèr, son bann militan, son bann rézistan mé pa asé dann bann séktèr dominan nout vi ofisyèl, ékonomik, kiltirèl syan tifik, édikasyonèl étsétéra.
Mi pé di, nout lang ziska zordi lé frapé avèk la diglosie-par raport lo fransé !- é sé pou sa lé difisil ali rouv son zèl, pran son l‘anvol, amontr son kapab, dézanklav la tète nout pèp. Dopi lo kréol oprimé ziska lo kréol li béré ! Ok, lé posib mé kansa. I tard mon dyé, mi trouv i tard !
Mardi 28 juillet 2026, j’ai participé à la projection du film de Selven Naïdu « Chagos-La Haye : l’odyssée d’un peuple ». Photo : le (…)
In kozman pou la rout
Système à bout de souffle
Le Président de la Chambre de Commerce et d’Industrie de la Réunion prend acte de l’engagement de la Ministre des Outre-mer, relayé par la presse, (…)
À chaque annonce de fermeture de services publics, à chaque recul social, à chaque renoncement budgétaire, le même chiffre est brandi comme une (…)
Ce courrier fait suite à celui précédemment publié ayant comme titre : « Comment la conscience émerge-t-elle selon Antonio Damasio ? ». Je n’en (…)
Archéologie : Un campement d’invaincus découvert
Washington grand bénéficiaire d’une éventuelle dissolution de l’Union européenne
Na pwin lontan mi oi dann télé, in lanjin apré boulvèrs in kour lékol. Mi domann amwin pou kossa io fé sa, sirtou kan ou la bétone la kour-la na (…)
315 emplois supplémentaires en trois mois
Versement du reliquat de l’aide à la production de canne à sucre pour la campagne 2025-2026
Mézami so matin l’ariv amwin d’ékoute in radio épi toudinkou in sobatkoz la pété. Rant sak i di mourong sé in bon nouritir é sak i di sa lé nil (…)