Moin la antann na inn-dé zour kozman Prézidan Macron. Li té apré di bannzil martirizé va ronète é l’éta va fé l’éfor k’i fo pou armète azot dobout. Li la mèm anparl rokonstrui lo dé péi suivan bann norm « antisimik »-kont tranblomann tèr - « anti siklonik »-kont sikone. Mi oi pa in prézidan alé di d’ot shoz ké sa mé mi sipoz bann Sin-Martin i koné mizik-la é mi pans pa zot la konfyans mizik-la.

Pou kosa mi di sa ? Pars désèrtin zournalis i rakont mèm l’èr mésyé Macron té apré fé son diskour l’avé in bonpé d’moun apré atann l’aviyon pou amenn azot ayèr : kisoi la Guadloup, kisoi La Frans, mé sirtou kite lo péi la fé azot si tèlman lo tor ké sa. Lo l’avé poin ankor ! Kouran téi ariv pa ! Rasyon la guèr pou ranplas manzé.

Lé vré mésyé Macron la pa résponsab sak l’arivé mèm si son gouvèrnman noré pi pran lo bann mézir k’i falé pou abate in pé lo bann konsékans lo kou d’van : néna demoun zordi i roprosh ali sa, é i domann in komisyon d’ankète pou démaye lo vré avèk lo fo, pou dir sak i fo fèr é sak i fo pa fèr dann l’avnir.

Déza, dann l’il Sin-Bartélémy, banna la komans répar lé shoz par zot mèm é lo dirizan lo péi, la déklar dann télé, zot la pa bézoin domann siouplé pou trouv zot mèm sak i fo fèr. Zot la pa bézoin pléré pou fé sak zot i doi fèr. Lé vré nana in bann milyardèr i rès la-ba é mi pans pa l’arzan va mank azot pou fé sak zot i vé. L’arzan ? Oui, ankor in kou l’arzan, mé l’arzan i donn pa forséman lo bann bone z’idé k’i fo.

Bone z’idé ousa i lé ? Zot lé dann bann rapor l’onerc, Paul Vergès laté prézidan in bonpé d’zané, mèm ké la pa done ali lo pli pti l’okazyon pou li éspoz son poinn vizé dann télé. Bone z’idé ? La pa dann la tète bann milyardèr va trouvé pars l’arzan la fine si tèlman okip la plas ké bann bone z’idé i trouv mèm pi in pti rokoin pou dévlop azot.

Nou va oir la suite, mé mi pans létou vi : va koz koz in pé la dsi, va fé nouvo loi, va aplik lo mèm rosète i marsh pa é apré sa, fé konfyans - mé ni koné nout tout, konfyans lé mor dsou pyé tamarin.