Somenn isi nana in rankont dsi manyèr aprann épi ansèrv bann lang. Pétète bann léktèr nout zournal i pé dir : ala in kolok anplis é avèk sa kabri i manz salad. Pétète galman tout lo bann zésétou nana isi va kontant azot z’ot vyé fonn kroiyans épi va di ala ankor in manyèr pou fé rant lo patoi dann l’ékol alé oir sa sé in n’afèr i ansèrv dann n bann famiy.

Si ni anparl bann lang demoun i koz isi La Rényon, ni anparl lo fransé, ni anparl galman nout kréol rényoné. Mi koné pa kosa i kont dir dsi d’ot lang nana in minorité d’moun i pratik in pé sansa mèm in bonpé : nana lo shimaoré in bon kantité d’moun i koz, nana tamoul i ansèrv dann tanpl, épi ankor la lang bann zarab madégaskar. Antansyon mi di pa sa, pou inpé sote dsi mon palto, mé pars moin pèrsonèl mi pans dsi la késtyonn lang i vo myé ète rish plito k’ète pov... In bonpé z’instriman lé pli valab ké trépé.

Trépé, sé sak bann demoun lé pou lo fransé, lo fransé épi arienk lo fransé, épi la mor pou lé z’ot, akomansé par lo kréol rényoné in pé téi anparl fiziyé... an atandan lo tan i fé son travaye é i fé alé lé z’ot lang. Mé ni koné in tik-tak konmsa sa i marsh pa é lo sèl rézilta, pou in bonpé d’moun, sé apovri nout bann zoutiy nout langaz, donk apovri nout pansé, apovri ankor nout kapasité kiltirèl.. D’isi mi antan in pé apré souf dann mon trou d’zorèy akoz ou i rode midi dézèr d’laprémidi, akoz fé konpliké kan i pé fèr sinp.

Malorèzman si té i pé fèr sinp nana lontan noré té fine fé. La késtyonn lang, isi La Rényon, lé konpliké. Nou mèm rényoné nou lé konpliké ! L’édikasyon avèk l’instriksyon lé konpliké galman é kan lé konpliké lé bon konm di lo kont an avoir in méyèr konésans dsi lo problèm. In méyèr konésans ? Oui, sak bann shèrchèr LaRényon épi in pé tout péi i trouv é i pé an inform anou. Ala in kolok anplis, Ou i mé pa in kolok initil mi pé asir azot.

In kolok « Lofis la lang kréol La Rényon » épi lo CIRCI, in sant roshèrh l’inivèrsité i spas l’inivèrsité La Rényon.