Néna dé-troi zour mwin la di azot mwin lété kontan kan bande plantèr la ranporte in grande viktoir, mé mwin té trist kan inn-dé la komans anparl lo pri bande zantran pars pou zot bande zantran lété lo sèl klé pou gingn in bon prodikssyon… Poitan mi sorte ékoute in konférans in savan i di lo kontrér d’sak zot i di k’i fo fé.

Moune-la in sèrtin Bourguignon i di plizyèr zafèr : inn li di fé atansyon bande traktèr épi zotr sharu pars zot i rotourn lo sol donk zot i pran l’umus lé dsu é zot i fons ali dann sol é la, la pa son plass é li sèrv pa arien. I antèr bande shanpignon dann sol é konm zot lé pa anaérobik zot i mor… Pé sfèr zot va dir amwin in labouraz lé méyèr k’dis bon larozaz, mé pou lo moune mi sorte anparl azot sa la pa in vérité vré. Li la di galman dann sol néna dé milyar é dé milyar zorganism vivan é toute banna néna zot itilité mé bande produi shimik i détrui azot firamézir. In n’ot afèr, li vante bande vèr d’tèr pars sa i zoué in gran rol dann la transformassion la tèr.

M’a dir azot in kékshoz mwin la romarke par mwin mèm in zourmwin la komanss mète langré dann mon kour, pars mon papa l’avé touzour di amwin lo sol la bézoin l’azote, l’aside forsforik, la potasse épi bande sèl minéro. Ziska lo zour mwin la romarke l’avé pi vèr d’tèr dann mon zardin é an mèm tan mon tèr té plizanpli pov. Téi kontinyé done amwin sak mwin téi di ali done amwin mé plizanpli difisilman.

Zordi mi sèye bate aryèr, arkomans litoir par in n’ote boute é pé s’fèr m’arivé mé difisilman. Alor mézami, éskiz mon pardon ési zot ossi zot téi pé rokomans listoir par in n’ote boute pétète sa i pouré ète bon pou zot, pou nou, pou la Rényon. Bon é méyèr marshé é sé in moune k’i koné moins ke zot la plantassion k’i di azot sa.

Lintélizans konm i di é zot klé intélizan, lé borné avèk la kouyonis ; antansyon tonb dodan — a bon ékoutèr, salu.

Justin