Lindi la rouvèr la COP 21 é la komans débat pou oir si lé posib pa fé rogoumant la tanpératir plis in dégré édmi, sansa dé dégré pars si i dépas sa l’imanité i gingn ar pi anparé. I konèt ar pi kèl otèr la mèr va monté. I konèt ar pi la fors siklone avèk ra d’maré. I oira pi tro bien kosa va gingn ankor planté é ousa. Donk sé dir si lé irzan pou pran bann mézir k’i fo pou kal in pé lo réshofman klimatik.

Sa i vé dir in promyé z’afèr : sé lo moun ké lé résponsab lo réshofman klimatik é sa la pa in n’afèr natirèl pou vréman. In dézyèm z’afèr : sé lo sistèm k’i gouvèrn lo mond ké lé résponsab lésploitasyon bann zénèrzi fosil. Mé sa i vé dir osi, si lo mond i vé li lé kapab fé in n’afèr pou anpèsh lo réshofmann klima. Donk sé in n’afèr k’i pé kontrolé si lo bann péi i vé.

Na ankor in n’afèr mi vé dir é demoun i doi pa obliyé. Lo promyé pèrsone pou an avoir tir lo signal d’alam sé in rényoné é so rényoné-la sé Paul Vergès. Son bann z’advèrsèr i pé di sak zot i vé, malparl ali, krétik ali, mé sé li an promyé ké la signal so gran danjé. In pé la fout de sa tèt, in pé la pétète trouv li déblok mé sé li ké té i di la vérité é sa lé vré dopi vin-t’an.

Sé l’èr k’in kozman i ariv dann mon tèt k’i di konmsa : « I diskit pa avèk in kouyon, i donn ali rézon »… mé i diré, dann nout péi, la ras kouyon la pa mor.