Zot i koné in n’afèr ? Yèr midi, moin té apré rogard nouvèl dsi Rénion promièr. Biensir, nana dann télé plizièr nouvèl : désèrtèn lé bon épi d’ot lé moin bon. An parmi sak lé bon, banna la anparl shomaj la rokilé, épi konm nouvèl, konm sa lé rar konm korn lapin, la fé vni in madam l’INSEE pou arzout in komantèr avèk lo shif, pou ésplik anou lo pourkoi di koman, pou dir anou sa sé in rokilman pou in bonpé l’tan, sansa si sa i ariv in foi solman. Donk si i fo vréman fé in kont èk sa.

Dabor, konbien li la arkilé ? In pour san a s’ki paré. Lété 29,5 pour san, astèr la fine ariv 28,5 pour san. Poukoué la rokilé ? Solon lo tantine, na in rolans l’anploi dann privé, nana bann kontra édé, épi konm d’abitid, na in bonpé d’moun la désid arèt rod travay. Alé konprann aou in n’afèr konm sa ! Alé konprann si shomaj la diminié sansa si li la pa diminié. Si mi konpran bien lo nonm, demoun la fé mark zot nom dann Pol Anploi la diminié, é si i baz dsi lo diminision, lo shomaj la diminié galman. Pars lo shomaj i baz solman dsi sak i mark zot nom Pol Anploi. Mé si i pran manièr kalkilé lo Biro internasional di travay, shomaj la goumanté. Zot i konpran in n’afèr la-dan ? Moin mi konpran pa gran shoz.

Tout fason, i fo pa rod midi a katorz èr, i fo pa non pli alé rod lo pou dan la tèt na poin shové. Ni vé, ni vé pa, isi La Rénion, malorèzman nou sé in réjion nana bonpé shomèr. Ni bat l’Espagn, ni bat lo Portigal, ni bat la Grès. Fasonn kozé, pars boudikont, sé nou k’lé batu, é nout péi sé touzour la réjion l’Erop nana lo plis shomèr... Alé pa kroir sa l’ariv konm sa ! Sa l’ariv o firamézir, é bann gouvèrnman, gosh konm droit, la pa inkièt azot a tan. Astèr, ala ousa nou lé fine randu. Astèr, ala ousa lo sistèm l’amèn anou. Alor, in sistèm i amèn anou droit dann mir, i fo ni shap èk sa. Na poin d’ot solisionn sazès.

 Justin