Face à la menace d’une crise globale à La Réunion, le silence inquiétant des élus réunionnais
28 juillet, parImpact de conflits lointains dans un pays insulaire dépendant de lointaines importations
9 juin 2023, par

Mézami, so matin, mwin té apré ékout la radyo dann loto é mwin la antande in madame apré di dopi èl la vi koman i fabrike in kalité sharkitri, mèm si sé kékshoz i koute mwin shèr ké d’ote, èl i pran pi si tèlman néna in pé toute zafèr ladan. In n’afèr la touzour étone amwin sé kan, kissoi dann in konsèrv, kissoi dann in manzé kui, kissoi dann in manzé fimé néna in kantité zafèr : défoi in mélanz plizyèr kalité la vyande, défoi bande konsèrvatèr si wi rogarde dsi l’internet sa la pa bon pou la santé, é la plipar d’tan sa sé in n’afèr préparé dann fon d’dyab bouyi.
Mwin pèrsonèlman, dopi in bon koupe de tan, mwin l’arète avèk bande produi alimantèr mi trouv bizar é mwin lé a d’mandé koman mon kor i réaji avèk sa. Lé pa étonan ké mi fini pa poze amwin késtyon dsi sak i apèl lo panyé d’la ménazèr. Mi rapèl néna lontan, mon gran-mèr Berthe téi di, èl i shèrch in n’afèr pou manzé mé k’i réponde a troi kondission : i fo li lé bon pou la boush, i fo ossi li lé bon pou la santé, troizyèmman li lé bon pou lo porte-moné mé konm èl téi trouv pa touzour, lété pa rar oir aèl apré manz in ranpang dori avèk in pé dsik, sansa in morso mang vèr avèk piman-déssélé.
Konm mon gran-mèr la fine alé l’ote koté la vi, mi koné pa koman zordi èl noré fé pou son ropa. Lé sir li noré té –konm i di- frigal mé mi koné pa si son manzé nora vréman nouri aèl mé si mon gran-mèr l’avé désside manz bande nouritir sipèrmarché, mi panss pa sa noré fé viv aèl lontan. Astèr oila in n’afèr mi panss : kan i sorte in médikaman i fo dé zané é dé zané pou tèsté. Lé normal pars i fo kant mèm vérifyé si lo médikaman i fé pa tonbe aou pli malade, sansa i ansèrv pa arien ditou. Astèr si in lizine i invante in pla préparé pou kossa i fé pa tèste sa an parmi l’moune lo tan k’i fo, pars lé pa sir lo manzé invanté lé pa pli mové pou la santé.
Si ni pran manzé kréol ni koné dopi dé zané é dé zané néna lo mèm konpozission, lo mèm dogré d’kuisson, é sak la pa tyé mon gro-pèr, épi mon gro-mèr, ni mon granpèr ni mon gran-mèr, ni mwin étan pti mwin lé sirésèrtin li sava pa tyé amwin. Mé késhoz in ga i rèst dann péi lo dyab bouyi, i invante é i fabrike, zot i panss mi sava manz sa konmsa san panssé li sava fèr amwin d’tor. Alor mi yèmré k’i vérifyé si la nouritir kui dan l’izine lé pa danzéré é sa sé in prékossion k’i dovré prande dann touléka.
A bon antandèr, salu.
Impact de conflits lointains dans un pays insulaire dépendant de lointaines importations
Mézami fitintan, kan nou la romark la départmantalizassion téi pé pa done anou la Rényon ké nou téi vé, mi rapèl bien nou lété nonbré pou diskite (…)
In kozman pou la rout
L’agenda 2030 à La Réunion : le bilan interdit (2/5)
Nouvelles orientations budgétaires de l’Union européenne
Accélération de la crise du système néocolonial
Archéologie : Un campement d’invaincus découvert
Washington grand bénéficiaire d’une éventuelle dissolution de l’Union européenne
Na pwin lontan mi oi dann télé, in lanjin apré boulvèrs in kour lékol. Mi domann amwin pou kossa io fé sa, sirtou kan ou la bétone la kour-la na (…)
315 emplois supplémentaires en trois mois
Versement du reliquat de l’aide à la production de canne à sucre pour la campagne 2025-2026
Mézami so matin l’ariv amwin d’ékoute in radio épi toudinkou in sobatkoz la pété. Rant sak i di mourong sé in bon nouritir é sak i di sa lé nil (…)