Canne à sucre à La Réunion : il est temps de tout revoir
21 septembre, parSortir du système néocolonial de simple fournisseur des profits d’une société exogène
23 zanvié 2021, sanm

Mézami, zistoir mi rakont azot la la spassé néna bien lontan. Lo laktèr prinsipal, mi panss la fine pass l’ot koté. Mé arien, m’a lèss son nom dann l’anonima pars i koné zamé si li néna ankor la famiy i rapèl zistoir-la épi lé riskab rode lo pou avèk lo lante dann mon tète la pi shévé… Figuir azot sa la éspass dann la ravine patate a diran - dann sint klotid. La komine l’avé andig lo ravine é par plass l’avé bassin. Dann tan-la kan l’avé bassin bann jenn-jan, mèm pti marmaye i sava pik in tète dann lo… Dann tan-la mézami l’avé plizyèr bassin é la plui la tonm in bonpé zour san z’arété donk sa lété la fète pou nou. Mwin pèrsonèl mwin téi rèss pa loin, mé d’ot zenn zan téi sort loin pou vni landroi mi di azot-la.
Lo matin déza l’avé in promyé lalèrt. Nou té apré bégné toudinkou néna inn la sorte dann lo épi la pouss bann pti kriyé konmsi li té pa bien mèm. Mé li l’ariv dsi lo bor é kan la dmand ali kossa l’arivé, li la di té konm in n’afèr i dizèr. Mi pans li té pankor dizèr son manzé in pé pliss li té kapab noiyé. Anfin li la rèss alonzé in pé d’tan, apré li la rant son kaz. Landomin moin la trouv ali dovan la boutik, li la di son momon la fé in tizane yapana pou li… Promyé lalèrt mé dézyèm la sa la fé pèr anou sa. L’aprémidi dann mèm bassin l’avé bann gran jenn-jan é zot la komanss boir. Boir é roboir, zislka ké zot i déside fé in konkour : « Rèss pli lontan sou d’lo. ». In pé téi rèss pétète in minite é in minite lé long ziska ké lo shanpion l’arivé. Boug-la té in plonjèr é li ti rèss in bonpé d’tan sou d’lo. Ala ké li la plonjé !
Li la rèss lontan-lontan é sak té la té di : « A ! sa in plonjèr sa ! zot va oir la kantité minite li rèss dsou d’lo. ». Pou oir nou la vi ! In sèrtin moman in bonpé la komanss kite landroi an kriyan : « In tèl la noiyé, li la noiyé ! ». Té i oi pi li, é mèm son bann siportèr zot ossi té fine komanss trakassé. Sirman li té i sava pass dann l’avi s li la. Momandoné nou la vi in do k’i flote la sirfass lo bassin, avèk la tète sou d’lo é lo bra pandiéyé konm bann bransh sansa bann rasine. Vite fé dé troi kamarde la tir ali dann lo épi la ral ali dsi lo bor. Lo vant lété gonflé vèye pa. Nou la pans li lété mor.
Lo trépé d’moun té la ziss dé-troi la rèss la a rien fèr. Ziska ké lo boug i arjète son lo ; la vidé, la vidé, l vidé ziska ké li la pète a rir. Li té vivan, rozman parss sansa mi di pa zot koman sak la rèss la noré té annuiyé. Landomin kan li la rant dann bassin, tout bann jenn-jan la baré. La pèr téi port azot la syass bien sir.
Sortir du système néocolonial de simple fournisseur des profits d’une société exogène
Toute bann léktèr zoinal Témoignages lé sirman o kouran dsi litilité roplante bann pyé d’boi pou anpesh lo dérègloman klimatik. Sé in problèm gaz (…)
In kozman pou la rout
Le Président américain recevra bien son homologue chinois, le 24 septembre 2026, comme il l’avait exprimé, lors de sa visite en Chine, en mai (…)
La limite de +1,5 degré risque d’être dépassée
La limite de 1,5 degré de l’Accord de Paris bientôt franchie
Impact de la crise climatique mondiale dans notre pays
Projet de désindexation des pensions sur l’inflation
Forte houle : l’océan rappelle les limites du béton
2016-2026 : 10e anniversaire de la disparition de Paul Vergès.
Le monde a changé, et La Réunion ?
Le monde a changé, et La Réunion ?