Canne à sucre à La Réunion : il est temps de tout revoir
21 septembre, parSortir du système néocolonial de simple fournisseur des profits d’une société exogène
11 septembre 2010, par

Mi sorte lir, dann in zournal i apèl "France-Antilles" in modékri déssi lilétrism dann la Guadeloupe. La-ba, konm issi La Rényon nana in pèrsone déssi sink lé ilétré... vin pou san. Sa i vé dir sé in moun la pa byin kapablir in pti modékri i anparl la vi toulézour, sansa in moun lé pa kapab ékri dé-troi mo pou fé pass in méssaz. Total-kapital nana karant ui mil pèrsone lé konsidéré konm ilétré. Issi La Rényon nana plis san dis mil, mé issi na plis demoun ké la-ba.
Kossa i ansèrv konparé ?
Sak lé in pé drol, lo zournal i konpar lo ka la Guadeloupe avèk sète la Martinique(14 pou san), épi avèk sète la France(9 pou san). In pé drol, pars mi pans pa i ansèrv kékshoz konpar inn avèk l’ote épi l’ote ankor. Pars, konm di lo kont, malèr lo shat, i fé pa bonèr lo shyin. Sak i konte, sanm pou moin, sé lo linégalité rant lé z’inn épi lé z’ote, rant sak lé ilétré épi sak lé pa. Sak lé inportan sé l’inégalité dann travay, dann bann démarsh i fo fé dann l’administrasyon, épi dan la vi... an zénéral.
In modèl i marsh pa san-pou-san
Sanm pou moin konète lir épi ékrir sa i dévré ète in droi pou ninport ékèl sitoiyin, pou ninporte ékèl moun, é in l’obligasyon pou l’État, pars sé Lédikasyon nasyonal k’i doi okip dé sa. Sé èl k’i doi mète lé moiyin k’i fo pou ariv o-bi : siprime lilétrism.
Alors, nana soisant sis an la vote la loi déssi la départman fransé é lo bi lé ankor loin, mèm i éloign in pé shak ané. Donk sa in modèl i marsh pa byin. In modèl i fo shanjé. Otroman la pa néssésèr vante lo modèl fransé, vi k’lo modèl i donn pa lo minimome rézilta k’i fo.
NB : arzoute èk sa kan na in zoutiy i apèl lo kréol rényoné é i vé mèm pa ansèrv sa konm k’i fo. Sa in fote grav sa non ?
Justin
Sortir du système néocolonial de simple fournisseur des profits d’une société exogène
Toute bann léktèr zoinal Témoignages lé sirman o kouran dsi litilité roplante bann pyé d’boi pou anpesh lo dérègloman klimatik. Sé in problèm gaz (…)
In kozman pou la rout
Le Président américain recevra bien son homologue chinois, le 24 septembre 2026, comme il l’avait exprimé, lors de sa visite en Chine, en mai (…)
La limite de +1,5 degré risque d’être dépassée
Rapport de la CRC sur le SDIS de La Réunion
Impact de la crise climatique mondiale dans notre pays
Projet de désindexation des pensions sur l’inflation
Forte houle : l’océan rappelle les limites du béton
2016-2026 : 10e anniversaire de la disparition de Paul Vergès.
Le monde a changé, et La Réunion ?
Le monde a changé, et La Réunion ?