Canne à sucre à La Réunion : il est temps de tout revoir
21 septembre, parSortir du système néocolonial de simple fournisseur des profits d’une société exogène
21 out 2020, sanm

Mé zamiy, mé zamiz, mon bann dalone mon bann dalon mi sort lir dsi lintèrnèt in lartik zoinal dsi la késtyonn la lang kréol dann lékol isi La Rényon… Dann lartik-la, lo zoinalis i fé koz madam la Réktriss-mi di bien, i fé koz aèl, é mi sar pa di pou linstan « madam la réktriss la di. »
Donk dann lo lartik dsi l’internet moin la lir avan yèr, ala sak moin la trouvé, touzour dsou la plime lo zoinalis téi fé koz madam La réktriss :
« Lo kréol sé in zoutiy pou alé dann la diréksyon la lang lékol (lo fransé – ndlr) l’ouvèrtir dsi lo mond épi d’ot lang, solon sak madam Chantal Manès-Bonnisseau réktriss La Rényon la déklar so matin. Lo tienbo kont lo Kréol la pa sinplomanin l’asignasyon dann in lidantité ou vien pa bou sorti. »
Dann la lang bann fransé sa i done :
« Le créole est un outil pour aller vers la langue de scolarisation (le français, ndlr), l’ouverture au monde et à d’autres langues, a déclaré ce matin Chantal Manès-Bonnisseau, la rectrice de La Réunion. La prise en compte du créole n’est pas simplement une assignation à identité dont on ne sort pas ».
Donk, si mi konpran bien lo kréol sé in zoutiy - ankor in foi i di pa « la lang kréol rényonèz » - sé in zoutiy pou alé dann la diréksyon la lang linstriksyon, lo fransé. Sa i vé dir la lang kréol rényonèz sé pa la lang linstriksyon mé li pé tras shomin pou la lang l’instriksyon(lo fransé), la konsans lo mond, épi dsi d’ot lang. Donk la lang kréol rényonèz, ni diré li lé dann santyé. Santyé-la i débouh dann shomin blaké. Dann shomin blaké i trouv la lang linstriksyon (lo fransé), la konésans lo mond li mèm vi ké la lang kréol rényonèz nora solman rouv in pé la port dsi la konésans lo mond-pétète va donn inn-d klé , épi la konésans lé zot lang.
Dizon nout lang kréol rényonèz nora solman prépar shomin galizé pou lo troi kador nou la vi anlèr-la : la lang l’instriksyon, la konéasans lo mond, lé zot lang.
(Dézyèm bout lé fini-mé mon kozmn la pankor fini)
Justin
NB-Médam zé Mésyé, La sosyété mi kite azot rofléshi dsi lo pti bout fraz ki suiv : « La prise en compte du créole n’est pas simplement une assignation à identité dont on ne sort pas. »
Sortir du système néocolonial de simple fournisseur des profits d’une société exogène
Toute bann léktèr zoinal Témoignages lé sirman o kouran dsi litilité roplante bann pyé d’boi pou anpesh lo dérègloman klimatik. Sé in problèm gaz (…)
In kozman pou la rout
Le Président américain recevra bien son homologue chinois, le 24 septembre 2026, comme il l’avait exprimé, lors de sa visite en Chine, en mai (…)
La limite de +1,5 degré risque d’être dépassée
Rapport de la CRC sur le SDIS de La Réunion
Impact de la crise climatique mondiale dans notre pays
Projet de désindexation des pensions sur l’inflation
Forte houle : l’océan rappelle les limites du béton
2016-2026 : 10e anniversaire de la disparition de Paul Vergès.
Le monde a changé, et La Réunion ?
Le monde a changé, et La Réunion ?