Mi rapèl, dann lé zané soisant téi anparl bonpé dévlopman ékonmik pou bann z’ansienn koloni té i sava, sansa té fini gingn zot l’indépandans. Nou osi, isi La Rényon nou téi antann parl in bonpé nout dévlopman ékonomik a inn kondisyon sé ké ni shanj modèl-téi di sa lo paradigme é sak téi antan mo-la, lété kontan d’li pars mo-la lété in garanti nou téi sava pa rèss dsi lo bor shomin lo dévlopman.

Dévlopman ? A ! Sa lété in n’afèr nou téi rode trapé pou véman é pa nou tousèl mé galman tout bann péi l’Afrik té apré rékipèr zot lindépandans. Rékipèr zot l’indépandans ? Oui lété konmsa nou téi koz dann tan-la. Bann parti téi koz konmsa ! Bann zinivèrsité téi koz konmsa ! Bann sindika osi téi koz konmsa ! Nou té paré pou dévlop nout péi é sa téi doi arivé vi k’in paké d’moun éspésyalis dann tout éspésuyalité l’avé prévi sa téi doi arivé.

Mé zami, si dann tan-l a zot téi pé pass – pou sak l’avé laz-dovan bann libréri zot noré trouv la kantité liv l’avé té i parl lo dévlopman. Téi mank pa, l’avé in ta avèk in paké é nou mèm isi La Rényon nou té paré pou paryé dsi bann landomin k’i shant.. Pars i fo azout avèk sa nou té in bonpé pou pans la révolisyon téi sava ranport la viktoir partou.

Zot i koné konm moin kosa l’arivé dopi tan-la : lo mir d’Berlin la tonbé, bann réjime kominis sof inndé la éfondré.I diré néna pi k’in sèl modèl pou lékonomi é modèl-la sé l’ékonomi kapitalis. Lékonomi sosyalis, ni koné pi tro kosa sa i vé dir zordi, l’ékonomi kapitalis élas oui, mé kékshoz pli grav la spassé sé la ménas d’ in fin di mond riskab arivé avèk lo dérégloman klimatik.