Konm shak ané, bann z’ami la tèr i fé zot distribisyonn pri Pinokyo. Zot i koné, pti pantin fé èk do boi par in sèrtin Jépéto, ménuizyé. Pantin-la na in bonpé kalité, mé li na in gran défo, li lé mantèr konm in rashèr d’dan, é kan li rakont la mansonjri, son né i ralonz. Zot la fine konprann, lo pri Pinokyo, sé in bann mantèr k’i gingn sa. Mantèr dsi dévlopman dirab ! Pars i di in n’afèr épi i fé lo kontrèr.

An parmi bann vinkèr lo pri an késtyon, nana dé i pé intérès anou : Téréos épi Total. Téréos, zot i koné, sé lo soidizan kopérativ sikriyèr la ashté bann z’izine kann La Rényon. Li la profite in trikmardaz rant bann z’asosyé pou li mèt la min dsi nout patrimoine. Bann plantèr la fine rann azot kont, lo nouvo patron lé parèy sansa pli pir ké lo l’ansien. Mé la pa pou sa li la gingn son rékonpans i nonm : "tout pou moin, arien pou lé z’ot". Mi pans, sa i doi intérès mésyé Minatchy vi ké Téréos l’ashté san mil éktar la tèr dann Mozanbik, pou plant kann é pou fé sak i apèl agri-karbiran. Mé dann Mozanbik, domoun i krèv la fain, é Téréos i s’anfoutsa ; tan myé pou sak i gingn, tanpir pou lé z’ot, konm lo pri i nonm : "tout pou moin, arien pou lé z’ot !".

Na in n’ot sosyété, so kou isi, la gingn lo pri Pinokyo d’Onèr pou tout sak li fé, konm di lo kont pou l’ansanm son èv. Mi pans sa va intérès Zan-Ig Ratenon kan li va aprann in n’afèr konmsa, pars d’apré sak banna i di, Total i kas pa la tèt pou lo dévlopman dirab, na arienk l’arzan i kontant ali, é tan pi pou la natir, tanpi pou l’éshofman klimatik. Tan k’anou, nou lé bien sèrvi par Total konm par Téréos. Késtyonn dévlopman dirab, la lé bèl la pou nou !

Justin