Mézami, mwin la parti gard dann diksyonèr fransé kossa lo mo essansyèl i vé dir.Pou kossa d’âpré zot ? Sinploman pars gouvèrnman La frans la déside kouk lé éssansyèl, kouk lé pa, kouk lé in pé, kouk lé bokou é oila kossa diksyonèr la di amwin. La di amwin : Justin akout in kou !essansyèl sa in mo bazé dsi l’éssans-pa l’éssans loto- mé kékshoz lé dann kèr la natir d’in n’afèr. Ziska la mwin la pankor konpri, mé mwin néna in dalon bien instruiyé é li la di amwin konsa :sé in n’afèr ké lé dann lorijine dë l’orijine..Mi konpran pou kossa laside salisilik la rann amwin gran sèrvis kan mwin té i sava gran lékol.

Romark mwin noré pu domann gouvèrnman mé mwin la kontant amwin dsi lo poinnvizé mwin la trouv dann mon tète é sa i vé dir inportan, mèm pli inportan k’inportan. Donk lé ésansyèl si lé pli inportan k’inportan, é lé pa ésansyèl si lé moinss inportan k’inportan.Mé matant Zélida k’i koné bien la vi, sirtou son koté droite, la di amwin :Spèss kouyon vi konpran pa sé kékshoz wi pé pa s’an passé. Mwin la réponn aèl :Matant néna in bonpé zafèr mi pé pa s’an passé é mwin lé sir out gouvèrnman lé riskab dir amwin sa la pa ésansyèl pou in grin.

Astèr mi kalkil : lé blijé manzé é sa lé éssansyèl, mwin lé oblijé boir d’lo é sa ossi mi pé pa s’an passé, si mwin lé malad mon soin lé éssansyèl...Dakor mé éssansyèl pou koué ? Pou in shoniy galman sa lé éssansyèl émi pans pa i pé dir in moun sé in shoniy .. Bann shoz mwin la bézoin ? Si mi komanss konmsa mwin lé riskab fé in list lé long vèye pa koman : li titoiye lékonomi, li titoiye la vi an sosyété, li toush galman mon formasyon, mon l’informasyon, mon kiltir.. alor zot i oi si pou drèss i nlist mwin lé sir é sèrtin monlist sar long ;

Mé oila, mi trouv pa dann mon bézoin ésanssyèl lo gouvèrnmann droite, lo kapitalism , l’anprofitasyon, lo mank dé kèr, l’aliénasyon é toutt sak i fé ni viv dann in réjime néokolonyal épi kapitalist. Donk mi oi pa zot konm éssansyèl é si zot i pouvé baré i randré amwin in gran sèrvis. Nout l’èr sré pli pur aprésa.Sa lé non éssansyèl pou vréman.