Tou lé z’ané, ni dépans apopré pou in domi-milyar l’éro pou ashté bann produi pétrolyé. In domi-milyar, sa larzan sa, é konm di lo kont, sa i sort pa sou la pate shoval. L’èr-la nou lé a domandé si sé in bon sansa in mové z’afèr, é si nou na intéré pou rèss konm ni lé sansa alé rode d’ot kalité sours l’énèrzi pou nou.
Sé in bon n’afèr pars sa i pèrmète anou déplasé, transport marshandiz, kui manzé, étsétéra-étsétéra, la ké lo ra. Mé sé pa in bon n’afèr si ni koné sa i amène la polisyon, sa i fé dépans anou in bon pé larzan, kisoi konm l’ésans, gazoil, boutèy lo gaz, sansa ankor léstrésité. Pli pir, dann bann santral sharbon-bagass, i konsome sharbon an gran kantité, é d’apré sak moin la antandi dir, sa i fé karant pou san la polisyon dann La Rényon. Arzoute èk sa, bann pétrolyé lé kaziman insolan èk nou, é ni koné mèm pa si ni pèy lo produi o-pri sansa plis ké lo pri. Sanm pou moin, touléka, lo préfé mèm konplis.
Tout fason, sé in mové z’afèr, si ni gingn ranplas lo lénèrzi sal par in l’énèrzi prop, é d’apré bann moun in pé kalifyé la-dan, sa lé possib, si ni fé, konm bann éspésyalis i di, in miks avèk tout bann sours l’énèrzi prop ; sé konmsa ké Konsèy réjyonal dann tan Paul Vergès lété prézidan la déside lans lo plan pou l’otonomi énèrjétik, é in bann la krétiké, mé in bann ossi la bat tanbour ; Sa i doi z’ète in bon n’afèr pou nou, pou nout péi, pou la natir, in bon légzanp pou lé z’ot péi.
Mé konm d’abitide, nana in pé d’moun grokèr ; Plito ké rogard l’intéré nout péi, i souète solman la défète bann projé Paul Vergès. Sa la pa in bon manyèr pou oir lé shoz, pars nou lé pa propriyétèr la tèr, nou lé solman lokatèr. In zour i ariv, i fo ni lèv nout kan pou alé, alors dan kèl éta ni lèss lo kaz ; Si possib, dann in bon l’éta, é l’otonomi énèrjétik, sa in bon tik-tak pou ède anou lèss lo kaz prop...

 Justin