Face à la menace d’une crise globale à La Réunion, le silence inquiétant des élus réunionnais
28 juillet, parImpact de conflits lointains dans un pays insulaire dépendant de lointaines importations
16 juillet 2011, par

(page 16)
Mi souvien lo tan demoun té i nonm l’Amérik, konm zandarm le mond. Lé vré, dann tan-la, l’Amérik té i amène in bonpé la guèr. Zot té i prétan d’ète lo shanpyon la liberté. Sé konmsa ké li té i soutien in takon la diktatir, dann l’Amérik latine, dann l’Azi é mèm dann l’Afrik. Mé, fransh vérité, dann l’Afrik té plito bann z’ansien péi kolonyal té i zoué zot rol... Dann tan-la, lété lo tan la guèr froide, é bann péi kapitalis l’oksidan, té i anpar la plui avèk paraplui bann zamérikin. I fo dir ossi, dann tan-la l’Amérik té promyè péi di mond pou son l’armé, pou son lékonomi é pou son sèrvis polis sokrète (la CIA) té mayé partou.
Dépi tan-la, kominis lé batu é bann péi lo blok kominis lé dann kan kapitalis. Donk, sa i vé dir, na pi d’rézon pou fé la guèr. Na pi d’rézon pou atak in péi, atak in n’ot. Mé, pou tout sak i vé rogard avèk zot zyé, i diré bien, koméla na plis la guèr ké lontan. Si sé pou défann la libèrté, i fo kroir la libèrté zordi lé pli ménassé ké zamé. L’èr-la, l’Amérik i vé pi mène la guèr tousèl, i aral in bann dalon ansanm... konm l’Anglétèr, l’Itali, la Frans, lo Kanada, l’Ostrali, étsétéra-étsétéra.
Solman, d’apré sak mi oi, la pa moiyin obliz bann péi aksèp la liberté, avèk la démokrasi, sof si bann péi épi bann pèp i vé bien par zot-mèm. Zordi, i di konmsa, bann z’armé étranj i sava sort l’Afganistan, i sava sort l’Irak. Zot va sort la-ba an vinkèr ? Zot va sort la-ba léstoma bonbé an vantar ? Non, la plipar d’tan zot va sort la ké rant zot dé pate, an vinki. Zordi i koné déza, bann taliban i fé près tout sak zot i vé, san kass la tète pou bann solda étranj lé bazé la-ba. Na dé-troizour Sarkozy la parti fé lo fyèr la-ba, é kan li la parti bann taliban la tyé sis solda pou bien amontré kissa k’i komann. Donk lé prèss sir bann guèr-la, sa i ansèrv de rien. Poitan na solda i sava mor la-ba. Poitan i sava tyé d’moun dann bann péi-la. Alors, si na poin léspoir pou mète anlèr la liberté kossa k’i sava fé la-ba ?
Dépans larjan, fé mizèr d’moun, tyé bann solda, dévast lo péi. Pou koué ? Pou arien ! Sof pétète pou dominé, pou ésploité.
Justin
Impact de conflits lointains dans un pays insulaire dépendant de lointaines importations
Mézami fitintan, kan nou la romark la départmantalizassion téi pé pa done anou la Rényon ké nou téi vé, mi rapèl bien nou lété nonbré pou diskite (…)
In kozman pou la rout
L’agenda 2030 à La Réunion : le bilan interdit (2/5)
Nouvelles orientations budgétaires de l’Union européenne
Accélération de la crise du système néocolonial
Archéologie : Un campement d’invaincus découvert
Washington grand bénéficiaire d’une éventuelle dissolution de l’Union européenne
Na pwin lontan mi oi dann télé, in lanjin apré boulvèrs in kour lékol. Mi domann amwin pou kossa io fé sa, sirtou kan ou la bétone la kour-la na (…)
315 emplois supplémentaires en trois mois
Versement du reliquat de l’aide à la production de canne à sucre pour la campagne 2025-2026
Mézami so matin l’ariv amwin d’ékoute in radio épi toudinkou in sobatkoz la pété. Rant sak i di mourong sé in bon nouritir é sak i di sa lé nil (…)