Oté

La tèr i tranm dann Mayotte : gouvèrné sé prévoir ? In bone blag sa !

Justin / 7 zwin 2018

JPEG - 43.6 ko

Zot i koné partou dsi la tèr néna z’androi la tèr i tranm. I apèl sa tranblémann tèr. Isi osi, tanzantan la tèr i tranm mèm si i tranm pa tro for : dé par la dsi l’ésèl Richter i ansèrv pou mézir la fors bann tranblémann tèr. Mayotte dopi lo dis mé, la tèr i tranm souvan : plizyèr santène foi dann troi somenn é pèrsone i koné pa kansa sa i sava arété. In bonpé lé fèb é demoun i an apèrsoi mèm pa, in pé lé moiyin, in pé lé in pé for : lo pli for méziré lété 5,8 dsi l’ésèl Richter.

La pankor tyé d’moun, mèm si bann shomin épi bann batiman i port zordi la tras. Désèrtin maoré i komans gingn la krintiv : désèrtin lékol i rès fèrmé, na d’moun i sava dor déor é i dor pi dann z’ot kaz, in pé i di l’éta i fé pa arien. Kosa i fé dann in ka konmsa ? Apark détalé mi oi pa. Prévoir lo sokour é i di sa lé paré. An touléka, i di lo sant lo séism lé dann la mèr, par-la sinkant kilomète in vil i apèl Mamoudzou.

D’ousa sa i provién in kékshoz konmsa ? Lo lorizine i pé z’ète volkanik, sansa sismik, sansa lé dé an mèm tan. Idi mèm Mayote i tonm dsi lo poinn rankont rant dé plak téktonik, inn i pous dann in sans é l’ot i pous dann l’ot si tèlman la tèr i ropoz dsi bann plak-la i mète a tranblé, i pé mèm kasé, fé in faye é tout sak ni oi dann télé. A sé l’èr pou l’éta dir lo fon la mèr lé pa koni é na poin zéspèr la travaye dési. Lé pli fasil mate in kou politik ké konète la natir. Lé pli fasil an avoir bann koloni ké fé la roshèrch syantifik.

La suit lé shoz ? Pèrsone i pé pa konète o jis mé sak ni pé konète sé ké na poin lo plan antisismik dann Mayotte, konm na poin non pli dann sid La frans. Gouvèrné sé prévoir ? In bone blag sa !