Face à la menace d’une crise globale à La Réunion, le silence inquiétant des élus réunionnais
28 juillet, parImpact de conflits lointains dans un pays insulaire dépendant de lointaines importations
26 mai 2023, par

Mézami, souvan mi antande bande chagossien apré di, kan zot i parl zot vi d’avan épi la vi d’apré la déportassion : « La tir anou dann nout paradi é la mète anou dann l’anfèr »
Fasson banna i di sa, é manyèr larm delo i koul dann zot zyé sinkantan apré, kome la tristèss i lèss son mark dsi zot tré d’vizaz, mwin pèrsonèlman épi bande siportèr Chagoss ni koné zot doulèr é koman sa i akonpagn azot dann toute zot vi dopi dé zané é dé zané. Mé in pé i pé di : Maurice, in zoli landroi pou vakanss. Sésèl galman in gayar landroi pou tourist l’anglétèr in gran péi modèrn donk la pa in l’anfèr.
Pou vakanssyé, pou tourist, pou demoune bien instalé, oui... Mé pou déporté , pou demoune pov épi bordé, mal akéyi la pa ditou la mèm afèr.
Mé antansion la vi laba té kante mèm in vi d’travaye é brouté l’avé pou brouté pou toute travayèr bannzil chagos : labourèr li, charon li, maréshal féran li, kassèr koko li, dékokèr d’koko, sèrvitèr, kondiktèr latlaz zanimo, zouvriyé dann kalorifèr, préparatèr la kargézon koko pou bato, fabrikèr balyé, sèrvitèr, matrone, infirmyé, magazinyé, matlo dann kanote épi toute métyé mwin la pa nomé. In koléktivité an plin travaye avèk shakinn son talan.
Pou lo plézir é pou l’amizman toulmoune téi déklar prézan : nazé, péshé, souke bande gro krab, dénish bénityé, kol zourite, langouste, épi bande mèrvéyé poisson koloré. Arzoute èk sa lo konfor k’i fo : shak famiye son kour épi son mézon épi son pti plantaz frui, rassine, léguime, toulmoune l’avé in toi dsi son tète é lo samdi soir séga tanbour pou larg in pé la soss. Toussala dann shak landroi téi trouv in konssantrassion demoune
Nou la pa anparl lo pèyman ébin téi toush pa larzan dirèk mé lo mandatman téi pass la bank Moris, assé pou shakinn gingn son « rassion » dann magazin la konpagni alimanté par bato téi sorte moris dann bande produi l’avé poin dann Chagos : la nouritir d’baz, zépiss,luil, mé galman savon, épi pyèss la toil pou fé linz épi tazantan inn-dé produi d’boté-la kokèteri sa lé inivèrsèl... Mé konm i di l’om i viv pa solman avèk manzé mé galman bande parol sorti dan la boush bondyé é sa ossi téi an manke pa.
Avan lo paradi, apré l’anfèr - A bon antandèr, salu !
Impact de conflits lointains dans un pays insulaire dépendant de lointaines importations
Mézami fitintan, kan nou la romark la départmantalizassion téi pé pa done anou la Rényon ké nou téi vé, mi rapèl bien nou lété nonbré pou diskite (…)
In kozman pou la rout
L’agenda 2030 à La Réunion : le bilan interdit (2/5)
Nouvelles orientations budgétaires de l’Union européenne
Accélération de la crise du système néocolonial
Archéologie : Un campement d’invaincus découvert
Washington grand bénéficiaire d’une éventuelle dissolution de l’Union européenne
Na pwin lontan mi oi dann télé, in lanjin apré boulvèrs in kour lékol. Mi domann amwin pou kossa io fé sa, sirtou kan ou la bétone la kour-la na (…)
315 emplois supplémentaires en trois mois
Versement du reliquat de l’aide à la production de canne à sucre pour la campagne 2025-2026
Mézami so matin l’ariv amwin d’ékoute in radio épi toudinkou in sobatkoz la pété. Rant sak i di mourong sé in bon nouritir é sak i di sa lé nil (…)