La vi lé tro shèr. Toultan i antan dir in n’afèr konm sa. Si tèlman k’lo Prézidan la Répiblik la mark sa dan son program. Minis bann péi l’outre-mèr li osi la mark sa dan son program, mé i diré kant mèm li koné pa tro dan kèl diréksyon li sava pou diminyé lo bann pri marshandiz. In pé la komans krétik ali, moin la mèm antann dir « la montagn la mèt ba épi la gingn in souri ». Konm di lo kont, sé kan la parti lé fini k’i oi lo rézilta épi i port in zizman. Donk, alon atann in pé ! Solman i fo rokonèt, lo travay lé pa si tèlman fasil pou fé. Si i pran l’égzanp in bato, va di i fo navig rant bann résif épi bann kap, fé antansyon pa rès pri dsi in ban la sab... konm di lo kont fé antansyon pou évit karib, i tonm pa dann Sylla, lé dé monstré té i gardien détroi d’Messine, kèk par dan la mèr Méditérané.
Pou kosa mi di sa ? Pars lé vré, noré d’gou si la vi té in pé moin shèr, mé i fo konèt pou kosa la vi lé shèr. I fo konprann osi sak i pous anou pou ashté désèrtènn marshandiz plito ké ashté d’ot, méyèr marshé, é an plis pa forsé ké lé indispansab pou nou, pou nout famiy, pou nout z’anfan. Moin la antann in Rényonèz k’i sava souvan dé foi dan la Guadeloup apré kritik mésyé Lurel pars la-ba, a s’ki prétan, i manz manyok, kanbar, poison, mé la vyann lé rar, pars lé shèr. Solon èl, mésyé Lurel la pankor konprann, demoun i pé pa manz arienk sa. Moin pèrsonèl, mi koné pa la Guadeloup é mi koné pa koman demoun i viv la-ba, donk mi lès aèl di sak i ariv dan son boush.
Na ankor d’ot problèm : si i parl la vi shèr, i fo parl galman lo salèr, pars sak lé shèr pou inn lé moin pou in n’ot. Elie Hoarau la domann fé in komisyon bann pri épi bann rovni, pars inn i sava avèk l’ot, sa lé normal. Arzout èk sa bann prodiktèr lokal. Mi pans pa sré bien rézonab étrang azot pou bès lo pri ! Zot i oi bann prodiktèr rényoné aksèp in n’afèr konmsa ? Mi pans pa zot la tyé kouyon pou pran son plas. I fo oir ankor si sa i ansèrv, sansa si i ansèrv pa nout dévlopman a vnir. Nana ankor problèm l’oktroi d’mèr.
Zot i konpran lo trikmardaz ? Zot i konpran lé pa in problèm sinp pou trouv solisyon sinp.

Justin