Canne à sucre à La Réunion : des choix imposés de Paris au défi d’une nouvelle politique
24 septembre, parEn 2015, le Sénat sous l’impulsion de Paul Vergès, donnait l’alerte, quelles initiatives d’élus réunionnais depuis ?
30 zwin 2018, sanm

Tout zanimo lé kontan. Tout i romèrsyé tortu pou sak èl la fé épi la bien fé. Tortu i parde, i fo oir pou kroir. In pé plis li oi ali kalif an ranplasman lo kalif. Mé néna inn lé pa kontan é l’apré kon m i di, rimine son vanjans. Lyèv lé pa kontan, pars tout réisite pou in n’ote, i arsanm in l’éshèk pou li. Li domann ali, kosa li pé fèr pou bate atèr lo réisite Tortu.
L’avé inn foi, pou inn bone foi, mésyé lo foi, la manz son foi, avèk in grinn sèl.
Gran matin, bann zanimo i lèv. Sétaki néna son korvé pou fé. In pé i pass dé doi fané d’lo dsi z’ot figir. Mé antansyon ! Kosa l’arivé, dolo lé sal, i pi mové ; kosa l’arivé don ? Tout zanimo i sava rann kont par zot mèm koté lo basin. Mon dyé ségnèr, basin lé an bou épa raienk sa si ou i tienbo kont lodèr. Lo roi i fé in rényon ; Partou i fé konmsa. Lo roi lé grav. Li di : « L’ariv in n’a fèr grav ! Moin lé sir néna in mové sizé la dsou, mé kisa i p é trap ali dsi lo fé ? ». Shoval i réponn li gingn. Bèf i réponn galman li gingn. Tortu i di son tour : li osi li gingn. Kan tortu la kozé, tout zanimo sé d’pète a rir. Lo roi i désid : « Sé shoval v’alé an promyé ! ». Tout zanimo i aplodi : sak i bate la min i bat la mi, n, sak i bate sabo i bate sabo, sak i kriy i kriy suivan z’ot prop manyèr aplodir.
Kriké mésyé ! Kraké Madam ! La klé dann mon posh, la taye dann mon sak !
Kan solèye i lav son pyé, shoval i sava koté basinn lo pou li mont la gard. I gard a gosh, li gard a droit ; li prépar son sabo pou li donn digaz lo malfondé va vni Sali dolo… Toudinkou, dsi l’ko de sizèr d’soir shoval i an apèrsoi bann rozo i bord lo basin l’apré bouzé. Aprésa in pti tète liyèv i sort dann lo bann rozo. Lyèv i di : « Alor shoval, kouk ou i rakont ? Ou la vni avèy dolo ou la ? ». Shoval i fé pou répons : « Oui, mi vien avèy dolo é si ou i fé kékshoz pa bon, in kou d’sabo, mi démont out mashoir ! ». Lyèv i ropran la parol : « Ou i démont mon mashoir ? Ou i démont mon mashoir ! domaz pars moin l’amenn in gran boutèye bon myèl pou ou. Ou i véré koman sa lé bon ».
Shoval i réponn : « Lyèv alon fé la par an parmi bann shoz. Si ou l’amenn domyèl pou moin, donn amoin mé tosuh pa d’lo ! ». Lyèv i fé pou trépons : « Shoval, mi vé bien donna ou mon myèl, mé moin la pèr kou d’sabo. Si ou i lèss amoin amar out pate dovan avèk sète déyèr, mi donn aou in gran boutèye domyèl. Solman fé pa linbésil pars sa sé in n’afèr i ko pa fé avèk moin ! ».
Lyèv i pran in gran kord. Li amar lo pate dovan shoval épi lo dé pate aryèr épi ké dé pate fdovan avèk lo dé pate déyèr. Li koush shoval dsi koté. In dèrnyé bout la kord, li antour la tète é shoval lé pi danzéré. Lyèv i asiz épi li mète a manj son myèl ékan li la fini, li bingn dann lo, li grouye la tèr épi la bou, san konté li piss-kaka d’dan. Kan li la fini, li sava épi li di : « Bonuite shovall ! alé rann kont lo roi. »
Shoval i rèss san réaksyon ; li pass la nuite tèrla mèm. Landomin, mèm sénaryo la vèye m mé so foi isi kan bann zanimo i ariv zot i oi shoval anmaré avèk inn gatur. Ala ké bann zanimo i nétoiye lo basin é i domann shoval kosa l’arivé. Shoval i réponn in group bandi la anmar ali, zète ali atèr épi Sali do lo.
Ala ké lo roi so kou isi i di :« Sé bèf va gardienn lo asoir ! Bèf lé for , son korn lé gran.avèk li poinn pétar é lo bann malfondé la fé déga zot i oi, z’ot kont lé bon » .
La pankor fini - katriyèm morso pou samdi proshin.
En 2015, le Sénat sous l’impulsion de Paul Vergès, donnait l’alerte, quelles initiatives d’élus réunionnais depuis ?
In kozman pou la rout
In kozman pou la rout
Conséquence de la crise climatique causée par le capitalisme
Des migrants s’accaparent les terres de leur pays d’accueil
Journées européennes du patrimoine
Impact de la crise climatique mondiale dans notre pays
Projet de désindexation des pensions sur l’inflation
Forte houle : l’océan rappelle les limites du béton
2016-2026 : 10e anniversaire de la disparition de Paul Vergès.
Le monde a changé, et La Réunion ?
Le monde a changé, et La Réunion ?