Face à la menace d’une crise globale à La Réunion, le silence inquiétant des élus réunionnais
28 juillet, parImpact de conflits lointains dans un pays insulaire dépendant de lointaines importations
In mo sé in mo,mé li na poin lo pouvoir pou shanj in réalité k’i fodré shanjé.
2 juin 2023, par

Mézami, mi yèmré ni rofléshi in pé dsu in shanjman d’nom nou la aprann néna dé-troi somenn : bande député la désside téi falé pi anploiye lo mo métropole pou dézign la franss kontinantal. Pou kossa zot la déssid sa ? Pars d’apré sak mwin la antande dann zaktyalité, l’avé dann lo mo « métropole » késhoz téi san lo kolonyalism- konm in rolan si zot i vé, in mové l’odère kolonyal.
Mi sava pa diskite pandan san-sète an la dsi pars mwin la zamé tro ème lo mo métropol pou di lo morso kontinantal éropéin La répiblik franssèz.
Mé wala, banna-bande dépité épi lo gouvèrnman té dakor-la propoz lo mo égzagone pou ranplass lo mo métropol. Fizikman sa i prézante konm in figuir zéométrik néna sis koté é mi doi dire sa sé ankor in n’afèr i jène amwin in pé dsu lé zantournir.
Pou mwin, mwin nora préfèr i apèl la Franss, la Franss épi si zot i vé, razoute lo ladzéktif kontinantal, mé i paré sa téi jène in pé pars zot noré konm linprèssion zot i fé pi parti d’La Franss, donk zot lé pi Franssé é konm parétil zot i tien à sa téi falé trouv in n’ote nom é sé pou sa la trouv lo mo l’égzagone... Mi diré pa sé in bon l’idé é sak lé sir sé ké si lo mo métropol téi fé pa l’inanimité, mi oi pa l’égzagone ralyé l la majorité d’moune dsi son nom.
Zot i koné kossa mwin noré émé ? Mwin noré émé l’abolission an vré d’ lo sistème néo-kolonyal konm in sistème i anpèsh noute dévlopman ziska koméla. Pars lé kant mèm pa normal ké soisante-dissètan apré la loi d’mars 1946 voté par l’inanimité bande député l’assanblé konstityante nout péi- la Rényon-la pa nyabou trape son dévlopman-antouléka pou sak i konsèrn noute lékonomi- marké konm ni koné par la féblèss son sistème prodiktif.
Biensir ni la métropol, ni légzagone, i pé aport anou sa-romarke La Franss dékontinantal, èl ossi la pwin la possibilité aporte anou in kékshoz konmsa. Bande mo, sé bande mo, é zot na poin lo pouvoir pou shanj inn réalité ké ni yèmré oir shanjé.
A bon antandèr, salu.
Impact de conflits lointains dans un pays insulaire dépendant de lointaines importations
Mézami fitintan, kan nou la romark la départmantalizassion téi pé pa done anou la Rényon ké nou téi vé, mi rapèl bien nou lété nonbré pou diskite (…)
In kozman pou la rout
L’agenda 2030 à La Réunion : le bilan interdit (2/5)
Nouvelles orientations budgétaires de l’Union européenne
Accélération de la crise du système néocolonial
Archéologie : Un campement d’invaincus découvert
Washington grand bénéficiaire d’une éventuelle dissolution de l’Union européenne
Na pwin lontan mi oi dann télé, in lanjin apré boulvèrs in kour lékol. Mi domann amwin pou kossa io fé sa, sirtou kan ou la bétone la kour-la na (…)
315 emplois supplémentaires en trois mois
Versement du reliquat de l’aide à la production de canne à sucre pour la campagne 2025-2026
Mézami so matin l’ariv amwin d’ékoute in radio épi toudinkou in sobatkoz la pété. Rant sak i di mourong sé in bon nouritir é sak i di sa lé nil (…)