Paul Vergès : Penseur et homme d’action
1er septembre, parPaul Vergès : 2016-2026
2 févrié, sanm

Mézami samdi passé(31 zanvyé) nou la anparl in pé bann blan-donk bann mète — téi réspèkt pa la parol doné é sé konmsa Madeleine afranshi dopi 1789 la rèst zésklav ziska la mor l’ané 1815.L’avé bien in lakt lafranshisman pri par madame routier, bien anrozistré par notaire mé sa la rèst sogré é sanzaplikassion.
Avan ni komanss parl bann prossé épi la vi d’martir Furcy la konète mi panss lé bon ni koz in pé antre nou dsi d’ote pèrsonaz lo kan bann viktime. An parmi lo dë zanfan Marleine. I koné lo momon, sé Marleine é ziska zordi malgré tout sak mwin la lir mwin la pa konète lo nom lo papa : in blan, in mète ? pétète mé kisa. Sokré. Mèm momon, mé mèm papa ? sogré ankor.
Par l’fète Madeleine la gingn troi zanfan. Constance promyé zanfan lé né l’ané 1776, Furcy l’ané 1786, é Maurin né l’ané 1810 lé mor jenn… Constance lété lib bonèr pars in blan i apèl Vetter l’avé rashète son liberté avèk madame routier. Aprésa èl la maryé avèk in sèrtin Jean-Baptiste dizuitan pli azé k ‘èl. Son mari l’amontr aèl lir épi ékrir pars kom li téi di : « si ou lé pa instrui wi vo pa arien ». Constance son tour l’amontr Furcy lir épi ékrir an kashète pars sa lété défandi pou bann zésklav é defèté Furcy lété i viv an zésklav.
Furcy né l’ané 1786 noré du suiv la kondission son momon konm lo kode noir téi indik : momon zésklav, zanfan zésklav, momon lib, zanfan lib. Mé nou la fine bien di pou inn rézon ni gnor lo lafranshisman Madeleine la rèss sogré-antouléka la rèss konm i di lète morte pou Marleine — konm pou son zanfan Furcy. Constance, son liberté té rashté.
Madame Routier lé mor l’ané 1808 é son nové Joseph Lory la gingn léritaz son matante épi son bo-fiss an mèm tan. Madeleine lé mor l’ané 1815 é mèm si èl l’avé prépar troi mal pou son bann zanfan Joseph lory la pran dê pou li é la done Constance lo troizyèm, lo pli pti, aparaman l’avé arienk papyé ladan é inn an parmi lo bann papyé la fé lèv la guèr mé nou va oir sa pli dvan.
A bon antandèr salu !
Justin
Paul Vergès : 2016-2026
Mézami mi rapèl lo tan demoune dsu la tèr l’avé pèr la guèr nikléèr i pète avèk la déstrikssion konplète bann sivilizassion. Pars dann tan-la (…)
In kozman pou la rout
Conséquence du sabotage depuis 2010 du plan d’autonomie énergétique de La Réunion
Réchauffement des océans
La casse sociale continue
180 litres d’eau par jour par personne : droit dans le mur
À La Réunion l’école est obligatoire et doit être gratuite
Recrutement de travailleurs des pays voisins pour couper la canne pendant plusieurs mois
Protection bénéficiant à un pilier du néocolonialisme français à La Réunion
Une catastrophe se prépare dans l’indifférence
Rapport de l’Inspection générale des finances