Moin la artrouv zistoir la dann in zournal frans i apèl l’Express. Mi pans moin la fine anparl fam la dann zournal Témoignages nana déza in bon koup de tan. Mé zot i koné : l’istoir sa sé in n’afèr k’i obliy fasilman, ala pou kosa mi anparl de sa zordi ankor pars sanm pou moin sa i amontr tré bien la fason bann z’éropéin, bann blan, téi oi bann noir, z’ot z’ansète konm tout demoun pa tro boushé i koné. Lé vré lo rasism syantifik la fine donn son plas lo rasism popilèr é sète la lé touzour la.

L’avé in foi Saartjie Baartman ; son vré nom lété Sawtche, mé l’avé donn a li konm sirnoms lo « Vénus hottentote » éné l’ané 1789 dann l’Afrik di sid dan in tribi bann gardien zanimo épi bann shasèr. El lé né déformé dopi son nésans par koté son ansh, son déyèr épi son sèks. In vré éskro la pa trouv in n’afèr pli méyèr pou fèr k’amenn aèl dann l’érop pou égzib aèl dan bann foir. Lo fèrmyé éskro la promète aèl dé shoz é dé shoz konm zoué dann in troup, téat an éshanj in gro some l’arzan zamé vèrsé.

In kaj dann londres

Kan èl l’ariv dann londres, konm sèl téat, la ète aèl dann in kaj é demoun téi pèye pou oir aèl, konm i amontr bann zanimo. El la rès konmsa dé zané é dé zané épizpré la fé fé aèl la prostitisyon. L’ané 1810 el la sort dann kabaré loush pou alé dann bann bordèl Piccadily é l’ané 1814 in roganizatèr léspéktak pouri Henry Taylor la rashté aèl pou vni dann Paris pou ansèrv dann bann salon la prostitisyon : téi apèl sa bann salon libèrtinaz. La manyèr son kor lété tourné té i fé pèr é té i kaptiv bann l’éspéktatèr. Tank’a ban z’om de syans soidizan zot té i konsidèr aèl, pa konm in moun, mé konm in l’évolisyon in sinz orangoutan. Bann sioidizan syantifik la mète a manipil aèl konm i fé avèk bann koshon d’Inn, la palp aèl, va oskilt aèl épi la fé pass aèl tout sort kalité tourman konm té i fé avèk bann z’animo dan tan la.

La pankor fini