Face à la menace d’une crise globale à La Réunion, le silence inquiétant des élus réunionnais
28 juillet, parImpact de conflits lointains dans un pays insulaire dépendant de lointaines importations
7 avril 2012, par

Na in dalon, na dé-troi zour, la dmann amoin si kolonyalis i égzis ankor La Rényon. Pars pou li, La Rényon koloni fransèz, sa la fini avèk la loi dis-nèf mars 1946. Pou li, dépi loi-la, nou lé pi koloni, konm la Guadeloupe, la Guyane, épi la Martinique. Pou li, dopi l’èr-la, La Rényon sé in bout téritoir fransé, mèm si li fé parti l’Outre-mèr. Lété prévi loi-la té i sava aplik sa promyé zanvier 1947. Lété prévi, mé réèlman, nou la atann sinkant-an avan la loi té apliké pou vréman.
Zordi, i pé di loi-la lé fine apliké. Mé nana kant mèm in késtyon ni doi pozé : si nou lé départman fransé, dsi la késtyon bann loi sosyal, késtyonn l’ékonomi, mi pans pa nou nana l’égalité. Si ni sava dan la Frans, sansa dan bann péi l’Erop, ni apèrsoi in n’afèr : isi nou la poin l’égalité ékonomik avèk la-ba. Nou lé pa dévlopé, é la-ba demoun lé dann péi dévlopé. Mèm ké bann zournal la Frans la trouv in l’éksprésyon pou nou, nou n’oré pi s’an pasé. Banna i di, La Rényon ? Pli pov ké sa dan la Frans na poin. Ala asé pou fatig anou ! Ala asé pou amontr anou nout klasman ! Ala asé pou kas nout fyèrté.
Kan na z’éléksyon, ni agard bien program bann kandida. Nou lé a dmandé kansa la Frans i sa fou in kou d’kolyé, é lès anou travay, pou rant dann shomin dévlopman. L’ané 2007, nou la mèm sign èk Sarko in plan pou nout dévlopman. Mé rézilta, gouvèrnman la tourn lo do èk sak li la signé, pars la droite té i vé pi. Z’afèr lété bon, lété nésésèr, lété k’i doi fé dékol nout l’ékonomi, la bat sa atèr, konmsi sa té i vo pi arien. La fé z’Éta zénéro pou l’Outre-mèr, sanm pou moin pou amiz la galri. Astèr-la, mi oi pa dann program la droite kékshoz pou tir anou vréman dann malizé. Donk ni vé pi Sarkozy é ni apiy lo rin Hollande. Mé li galman, i fo ni oi si li vé aplik son program. Ni fé konfyans, dakor, mé konm i di, i fo pa konfyans i mor sou pyé tamarin.
Justin
Impact de conflits lointains dans un pays insulaire dépendant de lointaines importations
Mézami fitintan, kan nou la romark la départmantalizassion téi pé pa done anou la Rényon ké nou téi vé, mi rapèl bien nou lété nonbré pou diskite (…)
In kozman pou la rout
L’agenda 2030 à La Réunion : le bilan interdit (2/5)
Nouvelles orientations budgétaires de l’Union européenne
Accélération de la crise du système néocolonial
Archéologie : Un campement d’invaincus découvert
Washington grand bénéficiaire d’une éventuelle dissolution de l’Union européenne
Na pwin lontan mi oi dann télé, in lanjin apré boulvèrs in kour lékol. Mi domann amwin pou kossa io fé sa, sirtou kan ou la bétone la kour-la na (…)
315 emplois supplémentaires en trois mois
Versement du reliquat de l’aide à la production de canne à sucre pour la campagne 2025-2026
Mézami so matin l’ariv amwin d’ékoute in radio épi toudinkou in sobatkoz la pété. Rant sak i di mourong sé in bon nouritir é sak i di sa lé nil (…)