Dann bann médya nana dopi in bon koup de tan in gran sobatkoz dsi kann : sé in bon n’afèr é sé in gran shanjman. Nana solman inn dé z’ané, kan nout zournal téi tir signal d’alarm dsi la filyèr kann an danzé, an rotour, nou té i ramas arienk bann foutan. Bann foutan té i sort in pé partou, kisoi dann milyé sindikal, kisoi dann milyé politik, kisoi dann milyé médyatik.

Mèm in zour, mi rapèl pi kisa la ékrir sa, na inn la konpar anou avèk in sèrtin gardien mouton dann vyé liv léktir té i kriy toultan : « Lo lou ! Lo lou ! », mèm kan l’avé poin é kan lo lou la vni pou vréman lo ga la kriy « lo lou ! lo lou ! » mé pèrsone la pa déranzé é la dévast son troupo... Koméla, toulmoun i di la filyèr kann lé dann danzé. Na mèm in sindikalis la di ala lo dèrnyé viraj, si ni pran ali bien nou lé sové, si ni pran pa li bien ni dévèrs dan la kivète.

Ni sava pa rapèl sa tro lontan, sinploman pou dir in foi anplis nout parti l’avé rézon é kom d’abitid la pa ékout anou, éstèr ké lo lou lé la, koman ni sava fé pou pa fé dévast nout troupo ?

Pars, solon moin, la filyèr kann lé nésésèr pou nout péi, mé anplis èl lé posib.

- Nésésèr pars, konm moin zot i koné kann, nout prinsipal prodiksyon intèryèr, é lé z’alantour i fé viv plis vin mil famiy. Arzout èk sa kann, mi di é mi ardi, sé nout l’or vèr konm baz nout dévlopman dann l’avnir. I pé tir plis sink san produi la dan !

- Posib pars la pa pars d’ot lé gro prodiktèr, é ké zot i touf dan l’arzan é dan la grèss, ké nou ni pé pa kiltiv nout zardin.

Nou lé pti mé nou lé bon, ni pé mèm ète pli bon ankor si nout poinn vizé sé in filyèr ékolojik, si nout l’invéstisman lé bazé dsi nout matyèr griz, si nout l’inivèrsité, l’irat é lé z’ot, i mète sa konm sant gravité nout roshèrch dévlopman, si nou lé kapab fé in vré filyèr kann pa in sanblann filyèr konm zordi.

Tan k’a bann fo profète, sak l’apré di nout kann lé kondané, sak l’apré di nout kann lé konm kankrola apré débate kapoté dsi lo do, ébin mi pans zot i mérite arienk lo dé pti mo moin la rézèrv pou zot : nou la pi bézoin kann isi ! Ni pé pi fé kann isi ! Alé pous kanar dann la monté Bélèr don !