Nou néna in plas dann la COI é i fo ni lite pou gingn so plas-la

12 mars 2020, sanm Justin

Ala lé bèl la ! Nou lé dann loséan indien é i fé konmsi nou lété d’moun étranj ! konmsi La frans lé plis shé èl isi ké nou lé shé nou !
Lé vré nou lé départman fransé. Lé vré lé zot sé in bann zéta indépandan. Mé fransh vérité nou na plis zatome kroshu avèk lo bann manm La Coi ké La frans par èl mèm. Mi antan déza tré bien in pé apré di, vi ké nou lé départman lé normal sé l’éta fransé k’i koz pou nou, a nout plas, é mèm si li gaskone nout zintéré, nou néna poin arien pou dir, arien pou réklamé, si nou lé pa kontan, nou na ka pran konstan.

Mé alon kalkil in kou ka nt mèm zis pou rofléshi in pé : avèk Madégaskar, Moris, Rodrigue, Sésèl épi komor, nou lé konm frèr. In bonpé d’moun la vni shé nou téi sort dann bann péi-la-lé vré do gré sansa dé fors. Mé an atandan kan ni parl banna ni di souvan dé foi nout bann frèr épi nout bann sèr. Kisa k’i pé dir lo pèp rényoné néna poin zansète komin avèk demoun bann zil lé zalantour.
Kisa k’i pé dir par raport la zéografi nou lé pa voizin avèk banna dopi dé tan é dé tan. Kisa k’i pé dir nou lé pa bien anrasiné isi dann loséan indien, é nou na l’intansyon sort isi pou alé ayèr-inn dé grin konmsa mé pa nout tout an mass. Kisa k’i ozré dir anou bann bon fransé d’ frans lé pli morisien pli komor, pli malgash, pli séséloi ké nou. Kant mèm lé ga, dopi dé zénérasyon é dé zénérasyon nout lonbri lé antéré isi é sète banna non.

A ! Sirtou alé pa tir la konstitisyon, alé pa amontr anou nout éstatu, mé tienbo plito kont nout réalité imène, nout réalité zéografik, nout réalité kiltirèl, nout lintéré dann l’avnir. Lé vré nou néna osi konm i di in transh de blan an nou, mé la pa tout é la kréolizasyon la fine pass é arpas par-la. An pliské sa, in konstitisyon, in léstatu, sa sé in konstriksyon imène sa. Sa i ékri sa é pèrsone i anpèsh pa ékri ali tèl fason k’ i tienbo kont nout natirèl, nout kiltirèl, nout listorik, nout lékonomik.
Mé zami, mi pans, i fo ni lite pou k’in plas i rovien a nou dann La coi é mi pans sa sé in konba lé nésésèr pou améné.

Padport

Signaler un contenu

Inn modékri, inn ti lavi, inn komantèr ?


Témoignages - 82e année


+ Lus