Paul Vergès : Penseur et homme d’action
1er septembre, parPaul Vergès : 2016-2026
18 mé, sanm

Samdi aprémidi mwin la parti in konféranss piblik dsi lo kominism : Intéréssan biensir mé intéréssan ossi lo sobatkoz la fé apré. Pou kossa ? Pars si l’avé in pé téi pouss dann pozitif, néna d’ote téi pouss dann négatif é dann négatif mwin la antann sak mi antan dopi lontan sé ké bann rényoné i koné pa zot istoir é lé difissil pou zot pran la défanss zot lidantité rényonèz.
Sa sé in n’afèr lé pain nouvoté pou La Rényon épi son pèp rényoné, mé ossi pou bonpé pèp i koné pa vréman zot listoir. Listoir ? Pou mwin sé in matyèr fondamantal mé mi panss pa lédikassion nassyonal i trète sa vréman konm in matyèr d’fon… Ni koné lo kozman mi ansèrv souvan é k’i di konmsa : « si wi koné pa oussa wi sava, i fo wi koné o mwinss oussa wi sort ! ». Oussa mi sava sé nout demin konm lo domin la plipar bann pèp. Oussa mi sort sé nout yèr donk nout listoir.si ni koné pa oussa ni sort lé bien difissil konète poussa ni vé alé.
Si mi plonj in pé dann passé lo pèp rényoné, pétète mi tronp amwin, mé mwin néna dan lidé fitintan nout pèp téi koné pa vréman son listoir mèm pa par boute.L’avé lésklavaz La Rényon osinonsa l’avé mpwin ? L’avé langazism La Rényon sansa l’avé pwin ? La démokrassi lété k’i fonkssione bien shé nou sansa téi fonkssuyone pa bien ? La frode, l’oprèssion, la répréssion l’avé sa shé nou na pwin si lontan ksa osinonsa l’avé pwin ? Anfin mi panss zot i konpran pou mwin l’alikénassion sa sé kékshoz ni viv ansanm dopi lontan-ni viv mal mé ni viv kant mèm ansanm.
Alor kossa mi di an mwin-mèm ? mi di la vérité lé toultan dann in pti shomin tort é lo mansonz li trouv touzour, dann toutan son shomin galizé… Lé pa ké lo pèp i rofiz son listoir mé son listoir lé touzour galvodé alor sèryèzman sa in intéréss pa li d’antann dé shoz li rotrouv pa li d’dan. Pir li rotrouv pa li ditou : bann zésklav maron lété in bann bandi danzéré ? Oui sansa non. Bann zésklav té in bann paréssé ? Lotonomi sé lindépandanss ? Lé vré lé fo. Lo kréol sé in patoi sinpatik ? Néna dé grann janss k’i di sa. Lo kréol dan lékol, in danzé pou bann zanfan.
Mézami koman ni pé done la vérité son vré lète dann son konba ? Koman fèr an sort listoir, sate lé vré, pa sète lé galvodé i ariv a trouv son shomin galizé. Mi oi inn klé é sète klé pou linstan mi wa èl dann lédikassion popilèr in parre-feu kont lo mansonz roganizé.
A bon antandèr salu !
Justin
Paul Vergès : 2016-2026
Mézami mi rapèl lo tan demoune dsu la tèr l’avé pèr la guèr nikléèr i pète avèk la déstrikssion konplète bann sivilizassion. Pars dann tan-la (…)
In kozman pou la rout
Conséquence du sabotage depuis 2010 du plan d’autonomie énergétique de La Réunion
Réchauffement des océans
La casse sociale continue
180 litres d’eau par jour par personne : droit dans le mur
À La Réunion l’école est obligatoire et doit être gratuite
Recrutement de travailleurs des pays voisins pour couper la canne pendant plusieurs mois
Protection bénéficiant à un pilier du néocolonialisme français à La Réunion
Une catastrophe se prépare dans l’indifférence
Rapport de l’Inspection générale des finances