Paul Vergès : Penseur et homme d’action
1er septembre, parPaul Vergès : 2016-2026
27 octob 2025, sanm

Mézami néna inn-dé zour par in kou d’azar, mwin la antann in madam bien instruiyé, apré anparl la lang momon bann rényoné. Dann in pti koup de tan èl la gingn lo tan dir, nou rényoné, nou néna in lang momon si la pa dë… Mwin la panss madam-la té apré shèrch a flate déssèrtin moune i prétan dir lang franssé sé zot lang momon alé oir pé s’fèr zot vré lang momon sé lang kréol rényoné in poin sé tou..
Mi sa pa dir azot kissa i lé madam-la pou la bone rézon ké kan lo télé té apré anparl d’ote shoz ké sak mwin la di an-o la, mwin té fine obliye son non épi mwin lé pa dsi la tèr pou dénonss demoune, épi késtyon d’laz mon disk-dir lé fine déza assé ankonbré pou mwin sirsarz ali ankor pliss… konm bann plantèr lontan téi mète sink tone kann dann zot kamion rono dé tone sink prévi pou la moityé konm téi di dann tan-la.
Alé ! Ni parl pi d’lo madam mwin la anparl an-o la pars mi yèmré anparl nout vré lang momon : dabor sète lo pèp rényoné sak la sèrv siman pou konstruir nout pèp dopi komansman nout listoir ziska zordi épi lé prévi d’akonpagn anou dann nout domin. L’èr-la mi vé anparl noute lang kréol rényoné.
A ! biensir mi antan tré bien d’issi, déssèrtènn voi apré dikte amwin i fo ni anparl la lang bann franssé konm in lang momon. Mézami, m’a dir azot in n’afèr : mi romèrssyé lo pèp franssé pou son lang-kozé mèm si mi rokoné sé in lang nou lété forssé aksépté — forssé ! mi panss lo mo lé zist mèm si li lé for — pars dann nout listoir nou la pass plizyèr pèryod nou lété vyolanté é la pa bézoin konète nout listoir an savan pou nou konprann in n’afèr konmsa.
Ankor inn-dé pti mo é pou linstan m’arète mon kozman-la. Kan mi anparl la lang bann franssé mi di, dann mon kèr épi dan matète, sa in lang nou la anprété. Mé lang kréol sa nou la invanté, nou la aranzé épi li amenn anou dopi komansman noiut listoir ziska zordi é konm mi di ziska nout domin. A ! Lang kréol rényoné, fransh vérité, mi yèm aou tro é mi panss wi rann anou so lamour-la dopi si lontan.
A bon antandèr salu !
Justin
Paul Vergès : 2016-2026
Mézami mi rapèl lo tan demoune dsu la tèr l’avé pèr la guèr nikléèr i pète avèk la déstrikssion konplète bann sivilizassion. Pars dann tan-la (…)
In kozman pou la rout
Conséquence du sabotage depuis 2010 du plan d’autonomie énergétique de La Réunion
Réchauffement des océans
La casse sociale continue
180 litres d’eau par jour par personne : droit dans le mur
À La Réunion l’école est obligatoire et doit être gratuite
Recrutement de travailleurs des pays voisins pour couper la canne pendant plusieurs mois
Protection bénéficiant à un pilier du néocolonialisme français à La Réunion
Une catastrophe se prépare dans l’indifférence
Rapport de l’Inspection générale des finances