Application de l’APE : vers plus de chômeurs que de salariés à La Réunion
8 août, parUne catastrophe se prépare dans l’indifférence
12 désanm 2014, sanm

Zot I koné in boug téi apèl Colbert ? Sa té minis dann tan Loui XIV té lo roi. Kèl syèk ? Disétyèm syèk… Dann tan-la lo pouvoir roiyal la lans in bonpé manifaktir épi li la rode in manyèr pou vann sak i fé dann bann manifaktir roiyal kisoi bann bato, kisoi bann tapi, kisoi ankor bann kouyonad an ver, ou sinonsa la kinkayri. Son doktrine ? Lo kolbèrtis. Sirtou i fo protèz lo marshandiz avèk sèryé droi pou pèy la douane dsi la konkirans, fé pa bann manifaktir dann koloni konmsa zot i konkirans pa la métropol, épi si pou ashté in n’afèr, i fo ashté avèk la métropol. Dizon, i pé apèl sa in monopol kolonyal.
Lé shoz la fine shanjé ? Biensir la fine shanjé ! Na poinn loi pou obliz aou ashté bann marshandiz La Frans, ni pou anpèsh aou fé bann prodiksyon par ou mèm. Va dira ou out komèrs lé lib : ou i pé fé sak ou i vé, ou i pé vann ki ou i vé, ou i pé ashté sak ou i vé, avèk ki ou i vé. Solman oila, nana kékshoz k’i klosh pa dann nout ka, konm dann ka bann péi l’outre mèr. Nout problèm, nou lé pa dévlopé. L’èr-la lé shoz i kontinyé a popré konm avan avèk in près monopol La Frans épi l’erop.
Pou aranz ankor lo tablo, koméla i aplik anou bann loi la mondyalizasyon, lo prinsip la konkirans zénéral, in konkirans égal é non fosé. Sa i amenn anou loin sa : pars nout marshé i pé ète anvayi total-kapital, ni pé rès in gran sipèrmarshé é si i kontinyé i rès ar pi arien pou ou fèr. Konm di lo kont avèk lo sistèm, nou lé pri dan la min korbo. Nou lé pi dann tan té i di :« La koloni na poin lo droi fé arien kansréti in klou ! ». Lé pi konmsa, mé nou lé pa loin !
| In kozman pou la rout : Akoz ? Akoz margoz lé amèr, lo grin lé dou, la rasine lé plate ! Dan la vi nana dmoun i poz késtyon ; dé foi sé bann marmay, mé dé foi sé bann gramoun osi. Aforstan sa i fatig out tété… L’èr-la, gramoun lontan l’avé in répons, té i vé dir « larg mon l’ourlé ». Zot téi di sak moin la di an o la. Zot osi fé travay zot koko, fé bouy zot matyèr griz é zot va oir, dann zot lantouraz galman nana demoun i mérite tazantan in bon kozman, in bon kou d’rès trankil. |
Une catastrophe se prépare dans l’indifférence
Dopi bann zané soissant néna dann lo mond in gran mouvman d’dékolonizassion. La plipar bann péi la vni koloni momandoné la kass zot shène épi la (…)
In kozman pou la rout
Traité liant l’Arabie saoudite, le Pakistan et la Turquie
L’île-fracture : l’aménagement en question (5/5)
Protection bénéficiant à un pilier du néocolonialisme français à La Réunion
Impact de conflits lointains dans un pays insulaire dépendant de lointaines importations
Combattre les causes du chômage de masse
Alliance entre Paris et Tereos pour exploiter au maximum les planteurs en recourant à l’argent public pour acheter la paix sociale ?
Derrière les fuites dans les réseaux, des choix politiques
Accélération de la crise du système néocolonial
À La Réunion l’école est obligatoire et doit être gratuite