Matante Zélida la ékrir Justin :
Mon shèr nové, mon spès salté,
Mi sort rogard télé dsi Rénion promièr. Dann zournal télé, banna i fé in alé-rotour dsi bann z’évènman l’ané 2012. Na in n’afèr moin la bien émé : pa kan i parl gran viktoir Parti sosialis, sink dépité dsi sèt, pars kan i fé in kaz dann sab, pa zordi pa domin la kaz i dégrèn tousèl. Sé sak i doi ariv Parti sosialis ! Mé sak moin la èm pou vréman, sé kan la di Parti kominis la ramas in sakré bat-lavé. Pou kèl rézon ? Pars l’opinion la roprosh ali son shas bann sorsièr épi pars la sosiété la modèrnizé é li a pa gingn suiv, mèm si li la partisip la modèrnizasion. I prétan dir li la fé konm Parti kominis fransé ! Bin alor, sa i kontant amoin pars toulmoun i koné ousa parti-la la fine arivé. Konm in komik té di pou Gran-Basin : i dsann, i dsann, i dsann, i ariv o-fon. Tok ! Pran sa pou toi !

Justin la fé pou répons :
Mon vié matant k’i koz touzour la boush rouvèr,
Mi dout pa k’in kozman konm sa la fé rir out boush. Mé ou la domann aou si lo komantatèr na rézon, sansa si li na tor ? Pars lé fasil dir Parti kominis fransé la pa modèrn, mé fasil i vé pa dir lo boug na rézon, mèm si bann politolog ofisièl i di in n’afèr konm sa. Dir Parti kominis rénioné la pa gingn adapt ali èk la modernité lé fasil dir, mé lé vré lé pa vré ? Alon pran lo késtion par in n’ot bout. Alon domann anou si lo l’analiz Parti kominis rénioné i fé dsi l’ékonomi rénionèz, dsi la sosiété rénionèz lé vré ou sansa lé fo. PCR i anons la katastrof, é la prèv ké lé vré, sé ké la katastrof lé la. Nou lé an plinn dan ! Bann shif i manti pa ! Ni koné lo bann shif, é zot i ékri noir dsi blan l’éshèk bann politik ofisièl. Astèr, lo bann solision ? Ni la gosh ofisièl, ni la droit de Frans, ni zot port-klé La Rénion nana lo komansmann la solision. Parti kominis rénioné, li nana lo solision, é ni koné son solision k’i fo. Eskiz mon pardon : sak lé modèrn, sé sak i fons dann mir tèt bésé ? Pa sak i fé valoir lo bann solision k’i fo. La pa plito sa la modèrnité ? Lo boug la di sa, i fo li sar dormi lo zié gran ouvèr. Tok ! Pran sa pou ou !

NB : Parti kominis, shasèr sorsièr ? I fo pa konèt in grin nout l’istoir pou di in n’afèr konm sa, pars nou té san foi plis shasé ké shasèr. Fransh vérité !

 Justin