Mi pans zot i koné Jean-Claude de Lestrac ? Sa in Morisien, in l’ékrivin, in zournalist, épi li lété galman député, mèr, mèm minis. Dopi plizièr moi, li lé sékrétèr zénéral la COI. Moin la antann ali rakont in z’istoir : li rakont, avan done l’indépandans Moris, gouvèrnman bann z’Anglé la nonm dé-troi z’ékspèr, dé troi kador pou sèy oir si Moris té i pé viv dan l’indépandans. Lo bann z’ékspèr la di lé pa posib pars sak i atann azot, sé la mizèr épi la guèr sivil. Bann z’ékspèr la fé zot shomin, na ziska in Pri Nobèl rant zot, Moris osi la fé son shomin, é lo bann prédiksion té pa vré. Zot i koné, l’Éta Moris lé randu zordi, mèm ké désèrtin Rénioné lé zalou lo sor l’il sèr.

Na dé-troi zour dann télé, moin la agard in sobatkoz. In zournalist alman té apré di : rozman zot la pa fé konfians bann z’ékspèr l’avé konsèy lo péi pou k’li abandone son séktèr l’indistri, pars solon lo bann kador, té bann péi émèrjan té i sar kapar bann z’indistri. Zordi, zot i koné na in modèl alman é l’ékonomi lo péi lé bien solid. Si tèlman ké d’ot péi l’Erop, a komansé la Frans, lé zalou bann z’Alman. Mèm si i fo pa kroir la-ba dan l’Almagn tout i roul ron, mé dsi la késtionn l’ékonomi, i pé dir lo péi i marsh bien.

Pou kosa mi di sa ? Pars in bann z’ékspèr la fé anbèk l’ékonomi l’Erop dann in drol diréksion. Pou zot, i fo konpans la dèt, donk diminié bann dépans. I paré galman ké si la sitiasion bann péi té pa asé noir, banna lé kapab noirsi ankor in pé. Sé lo ka l’INSEE la Grès la fé ékspré goumant lo poi la dèt é pa pran an kont tout konsékans zot bon konsèy. Zot i koné sak i éspas dan l’Espagn, lo Portigal, la Grès épi d’ot péi : shomaj i goumant, na plizanpli d’moun mizèr. Alor, in pé i di, i fo arèt èk bann z’ékspèr, pars dan zot kalkil, na in l’érèr, mé bann z’ékspèr, pou zot par, i pans zot nana la sians infuz.

Sians infuz ? Pétèt, mé pandann tan-la, sé bann pèp i manj patat avèk la po.

Justin