Mi souvien, na poin lontan, dann in dokiman ofisyèl té marké, « La Rényon » sé in départman la pa-tipik. Akoz nou lé pa tipik ? Pars nana dé shoz i rosanm sak i éspas dann in départman normal, é nana dé shoz i éspas pa konm dann in départman normal. Lo moun i lir nout zournal Témoignaz i rann azot bien kont de sa, pars la pa arienk dopi yèr ni anparl sé shoz-la.

Parmi sak lé pa normal ni anparl souvan nout l’ékonomi la pa konm sak in péi dévlopé, la késtyonn travay k’i mank vèy pa koman, la késtyonn l’ilétrism mèm si i dépans in bonpé pou l’ékol, la késtyonn la povrété, lo mank lojman, lo pé d’ka k’i fé par raport nout l’anvironeman… Sirtou i mank anou, koméla, in bon plan pou nout dévlopman avèk tro s’zanbèk pou may dann nout pyé… Na in bonpé d’ot zafèrk’ i klosh pa, mé mi sava pa drès in katalog dann mon pti modékri pars na poin tro la plas.

Anplis ké sa, ni ariv in péryod tout bann voiyan l’apré vir lo rouj fonsé . Tansion kan lé shoz i marsh pa tro bien mé ti-lanp ti-lanp zot i amélyor ébin sé in bonpoin mé kan l’apré agravé la pa bon . Kan lo l’agravasyon i goumant plizanpli vite, kan konm di lo kont li aksélèr, l’èr-la lé ankor pli mové é nou lé dann in ka konmsa. Alor, sanm pou moin, na in sèl pozisyon pou an avoir sé la riptir avèk lo sistèm nou lé d’dan.

Pou sak lé a d’mandé pou kosa mi rabash, mi réponn azot sé pars in pé nan z’orèy mé zot i antann pa. I antan pa z’orèy !