Sarda Garriga : Sa in nom La Rénion i obli ar pa !

13 octob 2007, sanm Justin

13 oktob 1848, in nouvo gouvèrnèr i ariv La Rénion - i fo apèl ali : commissaire général - vi ksé lo gouvèrnman révolisionèr La Frans la anvoye ali pou fé aplik in dékré k’i prévoi labolision lésklavaz dann bann koloni fransèz.
Apré lo promié labolision manké lané 1796, koman i sava s’passé so kou issi ? Lé z’inn la pèr, lé z’ot i krin : in pé i mazine koman i sava fé pou fini la koup kann si na pi zésklav, lé z’ot i mazine kèl trikmardaz bann zésklavazis i sava ankor invant pou anpèsh lo labolision.

Joseph Napoléon Sébastien Sarda Garriga, sa lo nom boug-la, i koné kossa li vien pou fé, é li la poin lintansion dékilé : lésklavaz sar aboli san dézord, san batay, san k’i fé krime.
Aprésa, li fé lo tour La Rénion, pti bout par pti bout, li asplik, li asplik mèm. Li koz ansanm tout démoun, kisoi blan, kisoi noir, kisoi propriyétèr, kisoi zésklav. Li lé pa rogardan. Li fé diskour si dsikour, épi tout i éspass a pépré konm ki fo : lo zour li la kalkilé, vin désanm 1848, 62.500 zésklav i gingn zot libèrté.

Nana pou dir la-dsi, nana kritik pou fé, mé solman kèl révolission lé ga ! Sarda Garriga, sa in nom pèrsone La Rénion i obli ar pa !

Justin


Signaler un contenu

Inn modékri, inn ti lavi, inn komantèr ?


Témoignages - 82e année


+ Lus