Zot i pé pa konnèt koman mi yinm mon kozé, mi yinm byin kan in moun i di konm sa “Avans dovan“ ousinon sa “arkil dérièr“. Mi yinm osi kan in moun i di konm sa “Asiz a ou dobout in nestan“ sa sé pou in moun na pwin tro lo tan, zis pou kozé inn ti nestan. Sanm pou mwin sé nout manièr pou byin fé konprann a nou, i fo ni forss dosi, i fo ni apiy byin si lo mo. Dan lo kozé fransé ou pé pa di avans dovan, i konvyin pa i di, lé pa zoli, tandisk ké pou nou, mi trouv i aranz nout kozman, bann kozman konm sa.

Sirman sé nout diférans ant sat banna é sad nou. Banna osi néna zot kozman mé boudikont mi konpran pa tro, mi yinm mwin. Mi konpran pa kan banna i di “la déskriminasyon pozitiv“. Koman in moun i pé èt kontan si li lé déskriminé ? Koman zot i pé konsidèr tousala konm pozitf ? Kiswa ou lé déskriminé é i pé pa èt pozitif, kiswa lé pozitif é dan so ka, ou lé pa déskriminé. I pé pa èt lé dé an minm tan. La banna la trouv in ot kozman, la osi mi konpran pa, I konsèrn l’égalité réèl.

Zot i koné dopi 70 zan ni batay pou légalité, pou mwin lo légalité mwin té i mazinn lété in légalité réèl, dimwin navé pa bozwin di, é bin non, zordi mi apran ké so légalité la lété virtièl vik li lété pa vré. Mi konpran pa pou vréman, apèl in poul in poul, in bèf in bèf, poukoué i apèl in poul in bèf ? I prétan tou so bo mot sé pou la komm é zordi zot i koné banna i zir ké par la komm. Mwin mi krwa plito tousala sé pou mié pinn a nou. Sé pou la pintir bayoun !