Canne à sucre à La Réunion : il est temps de tout revoir
21 septembre, parSortir du système néocolonial de simple fournisseur des profits d’une société exogène
3 octob 2020, sanm

Yèr soir moin la gingn la shans ékout in konférans dsi lékritir dann kréol rényoné é lo sizé lété : « Pou kosa i fo trouv in grafi, sèl é inik, pou tout sak i vé lir épi ékrir dann kréol rényoné ». Moin la trouv konférans-la lété valab pou vréman. An-plis ké sa lo konféransyé Axel Gauvin téi mank pa konbine son limour natirèl avèk son démonstrasyon syantifik.
Konférans-la la dir dé zèr d’tan é moin pèrsonèl moin la pa vi lo tan pasé. Aprésa, demoun la komans poz késtyon é moin la konm antandi in késtyon inportan. Sak la pozé la di apopré sa : kan li oi tout travaye bann zansien la fé dopi 1977 é mèm avan, kan li oi lo tavaye lo karaktèr syantifik sa nén a, li domann ali kèl koté lété lérèr pou nou ète ankor konmsa zordi. Li téi vé dir : la koz nout lang kréol la pa vréman avansé.
Mi pans lo moman lé vni pou fé in bilan sak bann zénérasyon militan épi linguist, épi ékrivin é san konté léktèr la fé an solman sikant zané. Pou lo konféransyé La Rényon la fé in bon bout shomin é i fo pa touzour dir la pa avansé, la pa avansé…
Moin pèsonèl mi pans la koz la lang kréol rényonèz la bien avansé : 78 % bann rényoné lé pou in l’ansègnman an kréol rényoné, 98 % lé pou amontr la kiltir kréol rényoné dann lékol, san konté la kantité d’moun i pans nou néna vréman in lang kréol rényonèz. Avèk sa si ou i koné tout bann talan dann fonnkèr, dann kont, dann in pé tout bann zanr litérèr épi kiltirèl, i pé pa di la pa avansé.
Mi arète la pars moin lé sir dann nout sosyété konm partou néna bann tanpi épi bann tanmyé, bann sa i marsh é bann sa i marsh pa mé pou moin bann zaktèr kiltirèl la fin 20e syèk épi débi 21 eme syèk la poin pou roprosh azot kékshoz. Zot la bien é zot i kontinyé sèrv zot péi é sèrv zot pèp. Sé pa zot i doi roprosh azot dé shoz, mé sak la sèye mète kal in pé partou é finalman la bate an aryèr, sé zot i doi manz zot vomi.
Sortir du système néocolonial de simple fournisseur des profits d’une société exogène
Toute bann léktèr zoinal Témoignages lé sirman o kouran dsi litilité roplante bann pyé d’boi pou anpesh lo dérègloman klimatik. Sé in problèm gaz (…)
In kozman pou la rout
Le Président américain recevra bien son homologue chinois, le 24 septembre 2026, comme il l’avait exprimé, lors de sa visite en Chine, en mai (…)
La limite de +1,5 degré risque d’être dépassée
Rapport de la CRC sur le SDIS de La Réunion
Impact de la crise climatique mondiale dans notre pays
Projet de désindexation des pensions sur l’inflation
Forte houle : l’océan rappelle les limites du béton
2016-2026 : 10e anniversaire de la disparition de Paul Vergès.
Le monde a changé, et La Réunion ?
Le monde a changé, et La Réunion ?