La lang na poin lo zo, sa lé sir ! Déssèrtin moun i di sak zot i vé san ète sir pou vréman sak zot i di lé vré. Lé vré ossi pou sak i ékri. La pa pars in moun la ékri k’in n’afèr lé vré. Aporte la démanti, partou é toultan ? Konm i di dann télé : "Sé missyon inpossib !".
Vi k’yèr, té la fète la mizik, ni pé koz in pé déssi lo maloya, déssi lo maloya é déssi lo séga. Koméla, i antann dir, in pé i vé drèss lo maloya kont lo séga. Dann télé moin la antann sa. Pli pir, sé inn grann dame la shanson réyonèz, la bokou travay déssi nout mizik, la di sa. Déssi kissa i aviz ? Déssi parti kominis ? I parétré, é moin la fine lir sa, ké nout parti lé pou lo maloya é kont lo séga.
Moin la viv in pé lé shoz par anndan, é mi pé dir, pou vréman, sé gras nout parti* ké lo maloya la roviv, ké li la pète an flèr. In sinp pti brèz sou la sann la vni, kaziman in fé d’artifis. Zordi, li lé rokoni konm patrimoine mondyal par l’Unesco.
Mé mi pé dir ké zamé o gran zamé, moin la antann mon bann dalon kondane lo séga, dir k’i fo tir sa dan la tète bann Rényoné. Alors, in mansonz an plis ? In lérèr ? In lérèr ankourazé, sa lé sir. Alor, l’érèr, sa nora touzour… l’érèr ankourazé galman. Mé soman, in mansonz répété mil foi i dovyin pa in vérité.
Ète kont lo séga… koman i fé in n’afèr konmsa ? Ète kont lo maloya… koman i fé in n’afèr konmsa ? Ète pou inn é kont l’ote, koman sa ? Nout séga rényoné, in kréasyon nout pèp rényoné. Nout maloya, in kréasyon nout pèp rényoné ! Nout pèp rényoné arkansyèl.

Justin

* la pa in dékouvèrte vi k’Firmin Viry, zarboutan la kiltir rényonèz, i di sa toultan.
** san obli toute lé zot kréasyon lo jéni nout pèp rényoné arkansyèl.