Antouléka, sirésèrtin, zot i doi antann parl lo roboizman dann nout péi : mi rapèl kant mèm sé Paul Vergès étan mèr lo Por la fé plante sink san mil pyé d’boi, épizapré an tan k’prézidan konsèye réjyonal la fé plante ankor in miliion d’pyé dboi part-é-d’ot la rout tamarin. Zot i doizète o kouran bann roplantaz pyé d’’boi par la komine sin-Dni, konsèye départmantal épi d’ote ankor.

Astèr si ni koné pou la Rényon konm i kuizine o gaz ni pé dir na pwinn gro problèm : in pyé d’boi planté, épi arozé, li pouss é lo bi lé o bou d’shomin. Mé dann d’ote péi défoi bann popilassion i rash lo pyé d’boi planté pou fé kui manzé é sa lé pou zot in késtyonn vi é d’mor.

Poitan néna in solission sé la fabrikassion sharbon vèr é néna déssèrtènn assossyasion i fabrik sharbon vèr épi i vann pti pri pou kui manzé. Koman i fé, i kolèkt déshé vèr épi par in prossédé pyrolitik — san loksizène — i fabrik sharbon vèrt — li lé pa vèr, li lé noir mèm mé i di li lé vèr pars i fé ali avèk bann déshé vèr é sa i pèrmète protèz bann foré épi konsèrv bann roboizman. Mwin la rogard dsi mon téléfone in léspèryanss fé laba dann Sénégal é mi panss lé valab.

In linkonvényan : landroi demoune lé mizèr sharbon vert i intérèss pa zot, sak zot i vé sé koup doboi — mèm pyé d’boi i sorte planté — pou kui manzé toutsuit pou toutsuit kite a rotrouv azot domin san boi pou kui manzé. Konm koi la mizèr d’moune sé in gro frin pou règ bann problèm la biodivèrssité é la mizèr d’moune sé in konsékanss lésploitassion bann pèp par bann kapitaliss dsi lo plan nassyonal konm internassional.

Mi arète la an domandan azot ranfors zot konéssanss dann bann problèm la biodivèrssité lo pliss k’i pé, pars la konéssans sé in n’afèr a ranfors plizanpliss pou toulmoune é dann lédikassion popilèr sé in bon solission. Inn’ot afèrni pé anparlé pou bann gouvèrnman i vé pa bann marmaye i ansèrv zot téléfone poitan in sakré zoutiye pou konète lé shoz mé ni ppé anparlé

A bon antandèr salu !

Justin