Tarde pa aboli lo kode noir !!!

11 mé, sanm Justin

Mézami mi panss zot la lir dann nout zoinal « Témoignages » a lokazyon lo dis moi d’Mé-inn-dé tèks intéréssan portan dsi la loi Taubira pou son vinn-sinkyèm anivèrsèr. Si zot la pankor gingn lo tan lir sa, mi kroi i fo zot i lir é mèm zot i gingn alé pli lwin dann zarchiv nout zoinal ; késtyonn rapèl an passan lo rol inportan nout zoinal épi nout bann dirizan konm bann zistorien rényoné dsi la zoué dann l’afèr la loi Taubira.

Kossa i di ladan ? Sé in loi porté par Christiane Taubira k’i fé k’La franss i dovien lo promyé péi k’i rokoné lésklavaz épi la trète konm krimes kont l’Imanité. Arzout èk sa lo dis moi d’Mé 2006 sou la prézidanss Jacques chirac i shoizi lo dis Mé konm zourné nassyonal bann mémoir d’la trète épi lésklavaz épi zot abolission.

Zot i konpran pou nou bann péi loutre-mèr, nou k’la konu lésklavaz épi la trète épi zot abolission sa lé inportan kansréti pou rapèl anou dann kèl kondission nout zansète la viv é mèm sa i roprézant kaziman la moityé nout listoir é sa i fo pa ni obliye — koman nout bann zansète la viv dann bann kondissyon épouvantab.

I fo pa ni obliye non pli la vi nout bann zansète lété bazé dsi la késtyon bann non-droi dsi in tèks i apèl lo kode noir k’i ranj inn grann parti nout bann zansète an dë parti, la parti i apèl lib, épi la parti i apèl non lib donk ésklav. Alon pa obliye lo promyé kode noir lété rédijé par Colbert, in gran om d’éta parétil la diviz la sossyété rant d’in koté lé zom é lé fam é dan l’ot koté lé non-om é lé non-fam… in tèks inimin a tou lé kou.

Anfète lésklavaz lé aboli dan La franss dopi 1848, mé d’apré in déba la spassé néna pwin lontan lo kode noir la pa été aboli formèlman donk biento in projé d’loi va pass dovan lo parlman avèk konm objéktif labolissyon lo kode noir… In pé i di déza lo kode noir lé déza aboli dann l’arsenal lézislatif La franss donk i ansèrv arien d’rotyé in mor si li lé déza mor… Mé si néna in déba i fo ni antann lo poinn-vizé lé z’inn é lé zot konmsa épi ni form nou mèm nout prop zizman.

Pli konpliké é pli fondamantal biensir sé la késtyonn la réparassion é sa i fé ankor déba ziska zordi. Si zot la lir témoignages zot i koné k’i anparl sa tazantan pars sé inn késtyonn fon é ziska zordi sanm pou mwin nou la pankor bien avanssé la dsi mé lo tan va vnir pou inn-dé pa an avan…

A bon antandèr salu !

Justin

Padport10 mai

Signaler un contenu

Inn modékri, inn ti lavi, inn komantèr ?


Témoignages - 82e année


+ Lus